Publicatie UT-vakgroep kruipt in de huid van mensen

| Rense Kuipers

Een belangrijke mijlpaal voor elke wetenschapper: een publicatie in een vooraanstaand tijdschrift. De groep van TNW-hoogleraar David Fernandez Rivas viert deze week zo’n prestatie, met een publicatie over onderzoek naar de huid en naaldloze injectietechnieken.

Photo by: FOKKE EENHOORN
Beeldbank UT, rechts: David Fernandez Rivas.

Nee, het is niet de eerste keer dat het werk van zijn groep het schopt tot het vermaarde Advanced Drug Delivery Reviews. Over de totstandkoming van de publicatie is hoogleraar David Fernandez Rivas dusdanig trots, dat hij de schrijvende pers benaderde.

Metroduwers

‘Ik ben trots’, laat hij weten, ‘op de mensen die hun bloed, zweet en tranen in deze publicatie hebben gestopt.’ Daarmee doelt hij op voormalig promovendus Diana van der Ven en voormalig postdoc Miguel Quetzeri-Santiago. Maar bovenal eerste auteur en promovendus Claudia Muñoz Villaescusa. ‘Ze is, net als ik, ingenieur uit Cuba en afkomstig van dezelfde universiteit. Ze promoveert hier – als alleenstaande moeder nota bene. Deze publicatie in zo’n gerenommeerd tijdschrift, dat zie ik als een prachtige beloning voor haar toewijding. Bovendien is het bijzonder dat we als ingenieurs het schoppen tot een farmaceutische journal.’

Naaldloos injecteren, daar draait het onderzoek van Fernandez Rivas en zijn collega’s om bij de Mesoscale Chemical Systems-vakgroep (faculteit TNW). Niet met een naald, maar met een technologie die hij ‘Bubble Gun’ noemt – om de huid te penetreren. Bijvoorbeeld om tatoeages te zetten, maar vooral om medicatie in te brengen op de plekken waar ze het meest effectief zijn. Naalden zijn namelijk niet alleen vervuilend en soms pijnlijk, maar ook beschadigend voor de huid, aldus de hoogleraar. ‘Ik vergelijk het met de professionele duwers bij de metro in Japan. Een naald is alsof je passagiers met een bulldozer de trein in probeert te duwen. Naaldloos injecteren is als die duwers; je wil met een fluwelen handschoen iedereen beheerst en zonder schade de wagon in krijgen.’

'Onze huid is het best mogelijke afweersysteem dat je je maar kunt voorstellen. Tegelijkertijd weten we bijzonder weinig van de eigenschappen op microniveau' - David Fernandez Rivas

Gelatines en crème fraîche

De publicatie in Advanced Drug Delivery Reviews richt zich met name op het destilleren van de eigenschappen van de huid en het oog met behulp van de beschikbare technologie. ‘De huid is fascinerend’, zegt Fernandez Rivas. ‘Het is ons grootste orgaan en het best mogelijke afweersysteem dat je je maar kunt voorstellen. Tegelijkertijd weten we bijzonder weinig van de eigenschappen op microniveau. Wat is bijvoorbeeld de invloed van leeftijd? En hoe verschilt die per seizoen, per lichaamsdeel? Waarin moet een behandeling aan de huid op de elleboog verschillen ten opzichte van die op de onderarm? Dat is eigenlijk nog onontgonnen terrein, zelfs voor dermatologen is hier meer ondersteuning nodig.’

Voor de publicatie onderzochten Fernandez Rivas en zijn collega's allerlei verschillende technieken om materialen en hun eigenschappen te bestuderen, met name voor biomedische toepassingen en medicijnafgifte gericht op oog en huid. De methoden variëren van vaste ‘probes’ tot zachte materialen zoals gelatine, crème fraîche en harder weefsel. Het team ontwikkelde een concept om met gebruik van hogesnelheidscamera's te registreren in hoeverre de Bubble Gun-methode de juiste snaar raakt. 'Het zijn juist stoffen als crème fraîche die interessant zijn omdat ze ondoorzichtig en zacht zijn. We kunnen ook niet door onze huid heen kijken,' zegt Fernandez Rivas.

‘De best beschikbare behandeling voor veel huidaandoeningen is momenteel nog een pilletje of crèmepje’ - David Fernandez Rivas

Gepersonaliseerde zorg

De publicatie neemt alle technieken onder de loep die gebruikt worden ten opzichte van zachte biologische weefsels zoals de huid en het oog. Dat moet uiteindelijk de weg vrijmaken voor meer onderzoek naar de huid en de best mogelijke behandelingen voor huidziektes zoals psoriasis, eczeem of acne. ‘De best beschikbare behandeling voor veel huidaandoeningen is momenteel nog een pilletje of crèmepje’, legt Fernandez Rivas uit. ‘Dat heeft zijn nadelen: medicatie uit een pil wordt namelijk opgenomen door het hele lichaam en onze huid houdt de meeste grote moleculen uit effectieve medicatie tegen. Wat we willen is zo goed mogelijk een specifieke plek behandelen, met precisie en zo min mogelijk bijkomende risico’s.’

Échte gepersonaliseerde gezondheidszorg, dat is waar de hoogleraar en zijn collega’s naartoe willen werken: dat medicatie precies op de juiste plek, in het juiste weefsel, op de juiste diepte doel treft. ‘Dit is een mooie mijlpaal op de weg daarnaartoe. Uiteindelijk willen we toewerken naar de best mogelijke manier om medicatie toe te dienen en we willen te weten komen welke eigenschappen van huid en oog cruciaal zijn voor effectieve behandelmethoden. We hopen dat dit werk de deuren opent naar meer onderzoeksfinanciering.’

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.