Afgelopen zomer won CLEAR de Nederlandse Onderwijspremie. Dat zetten jullie met deze bijeenkomst luister bij?
Krab-Hüsken (opleidingsdirecteur en CLEAR-projectleider): ‘Zeker. Het is aan de ene kant een feestelijk evenement voor het team, studenten en andere betrokkenen. Daarnaast gaan we met de aanwezigen in gesprek over hoe we het prijzengeld willen besteden. Daar schreven we de afgelopen maanden een voorstel over.’
Is dat niet een beetje gek, een prijs winnen en vervolgens nog een voorstel moeten schrijven?
Pei (onderwijskundig adviseur): ‘Nee hoor. Zie het als een soort belofte: de prijs was een erkenning voor wat we neerzetten de afgelopen jaren. Aan het prijzengeld zit de belofte of missie om de impact van het initiatief verder uit te bouwen in de toekomst. Dat stelden we op, een soort vijfjarenplan voor CLEAR.’
Wat houdt CLEAR precies in?
Krab-Hüsken: ‘Het staat voor Chemistry Learning for Environmental Action and Responsibility. We richten ons op duurzaamheid, in combinatie met systeemdenken. Dat begint al in de eerste module van de bachelor. Wat we namelijk zien is dat op middelbare scholen heel lineair wordt geleerd: leerlingen focussen op één specifiek stukje, som of chemische formule. Dat is op zich niet erg, maar het gehele systeem bij duurzaamheidsvraagstukken is vele malen complexer. Dus willen we dat onze studenten de oogkleppen afdoen en het grotere plaatje leren zien, waarbij de nadruk ligt op duurzaamheid.
Dat combineren we met veertien zogeheten essentiële vaardigheden, zoals kritisch denken, kwantitatieve vaardigheden en probleemoplossend vermogen. Om dit mogelijk te maken is een ondersteunende leeromgeving nodig: we zitten als docententeam dicht bij de homebase in Carré en zijn benaderbaar voor studenten.’
Hoe verbeter je een al nationaal prijswinnend initiatief?
Pei: ‘Eén onderdeel van onze plannen is om onderwijskundig onderzoek te doen via CLEAR. We willen uitzoeken wat de effecten zijn van deze methode op de studenten, wat het doet met hun gedrag en houding – ook als het gaat om duurzaamheid. We gaan daarnaast een zogeheten duurzaamheidsbenchmark doen, om ons curriculum verder te verbeteren. Een van de sprekers vrijdag is namelijk Jon-Erik Dahlin, een expert in duurzaamheidsonderwijs aan King’s College in Londen. Hij helpt ons met deze benchmark, om de zogeheten Sustainability Readiness Levels binnen de opleiding tegen het licht te houden.’
Zouden andere opleidingen op de UT de principes van CLEAR kunnen inzetten?
Krab-Hüsken: ‘Dat kan zeker. De projecten van de andere finalisten bij de Nederlandse Onderwijspremie, die van de VU en Maastricht, bereikten al een veel grotere studentenpopulatie. In ons geval gaat het om vijftig à zestig studenten per lichting, maar we wisten de jury te overtuigen van de kansen en relevantie van dit initiatief binnen andere opleidingen. Mede daarom geeft Jon-Erik Dahlin ook op woensdag en donderdag sessies aan collega’s en de meeste opleidingsdirecteuren, om ze te informeren over het verwerken van duurzaamheid in de curricula.’
Pei: ‘Het opschalen is zeker een doel. Als we een aanpasbaar framework ontwikkelen, kan dat zowel binnen de UT als op andere instellingen ingezet worden.’
Daarmee is het ‘potje’ van 1,2 miljoen euro zeker nog niet leeg?
Krab-Hüsken: ‘Nee, we willen ook beter communiceren over de opleiding en waar mogelijk onze instroom vergroten. Er zijn hardnekkige misverstanden over wat scheikundige technologie inhoudt. Door alles wat in het nieuws kwam, denken mensen al snel dat het gaat om vervuilende fossiele bedrijven en microplastics. We zochten het onlangs samen met Pre-U uit: van de middelbarescholieren die het NT-profiel kozen, is de keuze voor scheikunde en scheikundige technologie de afgelopen tien jaar gehalveerd. Terwijl we juist studenten proberen op te leiden om de grote problemen op te lossen, door ons te richten op duurzame oplossingen en ze dat systeemdenken aan te leren. De negatieve stereotypen moeten we zien te doorbreken.’
Pei: ‘Uiteindelijk is zoiets niet alleen een uitdaging voor chemische technologie. De maatschappij heeft dringend behoefte aan verantwoordelijke ingenieurs in de toekomst.’
