U studeerde van 1980 tot 1986 bestuurskunde aan de UT, de opleiding was toen net 4 jaar oud. Hoe was het in die jaren om te studeren aan de UT?
‘Het was een tijd met weinig vrouwen op de campus, al viel dat bij bestuurskunde trouwens nog wel mee. Het was natuurlijk geen enorm grote opleiding, maar het was toen wel de enige gamma-opleiding. En ook de enige bestuurskundeopleiding in Nederland. Het was voor mij dé reden om aan de toenmalige Technische Hogeschool Twente te gaan studeren. Ik had toen al grote belangstelling voor de maatschappij. De opleiding bood mij een brede kijk op die wereld en dat vond ik heel interessant. In mijn tijd liep je ook nog echt stage. Ik deed dat bij de toenmalige burgemeester Jan Hendrikx van Wijchen, om onderzoek te doen naar het sportaccommodatiebeleid. Jaren later kwam ik hem weer tegen, toen ik commissaris van de Koningin was van Overijssel. Hij vond het heel bijzonder dat ik ooit als stagiair bij hem begonnen was. Hendrikx was bovendien een van mijn voorgangers als commissaris van de Koningin.’
Waarom koos u destijds zo bewust voor bestuurskunde?
‘Het was een studie waar je veel kanten mee op kon, en de campus was belangrijk voor mij. Ik woonde er, deed aan sport. Zo zat ik in de technische commissie van volleybalvereniging Harambee, was voorzitter van het studentenpastoraat en zat bij studievereniging Sirius. Die volle breedte van de studie en de campus met al haar facetten, juist dat sprak mij aan.’
Wat voor student was u?
‘Wel een serieuze student, denk ik. Ik haalde mijn punten, maar was ook actief op de campus. Uiteindelijk ben ik afgestudeerd op een sociologisch onderzoek naar zorg en zorgbehoeften van zelfstandig wonende ouderen in Twente. Volgens mij is dat nog steeds een actueel item.’
Met een carrière als onder andere minister, staatssecretaris en verschillende burgemeesterschappen werd u een van de succesvolste - in ieder geval een van de meest zichtbare – alumni die de opleiding afleverde. Droeg de studie in een bepaalde mate aan bij aan dat succes?
‘Ja dat denk ik wel. Want wat voor mij altijd belangrijk is geweest, was de goede basis die ik vanuit de studie mee kreeg. Met onder andere hoofdvakken als politicologie, economie, sociologie en rechten. Als bestuurskundige moet je snel dossiers eigen maken, en vlot kunnen analyseren. Maar ook; hoe maak je een probleemanalyse? Hoe zorg je dat het concreet wordt. Dat leerde ik allemaal tijdens mijn studie, onder andere uit de boeken van Andries Hoogerwerf, een van de Twentse grondleggers van de opleiding bestuurskunde. Zijn boeken liggen nog steeds in mijn kelder.’
'Ik vind het nog steeds jammer dat zoveel vrouwelijke potentie onbenut blijft'
Wat is – als succesvol bestuurskundige – uw advies voor de huidige generatie bestuurskundestudenten?
‘Wees nieuwsgierig. Je moet het interessant vinden om met mensen te praten. Je moet weten wat hun beweegredenen zijn. Werk ook in teamverband samen. Het liefst in een zo’n divers mogelijk team, dat maakt het alleen maar beter. Lange tijd was ik de enige vrouwelijke burgemeester in Overijssel, en ook de enige vrouwelijke commissaris van de Koningin. Ik vind het nog steeds jammer dat - ook nu - zoveel vrouwelijke potentie onbenut blijft.’
Bent u in uw huidige rol als voorzitter van Twente Board nog betrokken bij de opleiding?
‘Ik draag altijd uit dat ik op de UT studeerde. De afgelopen tijd waren we vanuit Twente Board nauw betrokken bij de totstandkoming van New Origin. Dan is het heel handig om in het Haagse te zeggen dat ik zelf in Twente studeerde en dat het een regio is die veel kansen en mogelijkheden biedt. Voor de chiptechindustrie zijn we in Twente natuurlijk op zoek naar technische mensen. Maar we hebben ook mensen nodig aan de beleidsmatige kant. Juist omdat we hier zo ver weg zitten van Den Haag, moeten we altijd harder trekken om zowel mensen als financiering hier naartoe te krijgen. Dat zie je bijvoorbeeld nu ook weer spelen rondom het Twentekanaal. Dan zijn er ambassadeurs nodig, om mensen hiernaartoe te krijgen. Want Twente wil groeien. Dat doen we nu ook met het Ziekenhuis van de Toekomst, vanuit het TechMed Centre en met het Beethoven-project. Het is mooi als dit lukt, maar daar moeten we dus hard aan trekken en daarom is er ook bestuurskundige expertise nodig.’
Wat is dan het belang van een opleiding bestuurskunde in Twente?
‘Naast technische mensen hebben we lange termijnbeleid nodig. Met mijn achtergrond kan ik goed uitleggen hoe de overheid werkt en hoe je op bepaalde vragen inspeelt. Ik weet welke haakjes nodig zijn in het beleid om door te groeien. Verbinding vanuit twee kanten is daarom het meest ideaal. Neem chipfabriek New Origin. Er speelde rondom de komst een probleem met de aanleg van water en stroom. Om dat op te lossen heb je de overheid nodig. Als het al niet lukt om die fabriek uit de grond te stampen, kun je niets. Je hebt dus verschillende vormen van kennis nodig, niet alleen maar van technici. Een diverser team is een sterker team.’
'Toen ik minister van Defensie werd, hielp het dat ik de dochter ben van een beroepsmilitair'
Studenten met een diploma bestuurskunde op zak gaan vaak werken in banen rondom het openbaar bestuur, maar slechts weinigen worden zelf politicus of bestuurder. Is voor zo’n functie de opleiding dan wel zinvol?
‘Ik vind de opleiding zinvol door de manier van denken die ik er leerde. Er wordt daarmee een bepaalde basis gelegd. Natuurlijk heb je ook andere competenties en vaardigheden nodig als bestuurder, zoals goed kunnen communiceren. En werken in teamverband. Maar die volle breedte van de opleiding heeft mij juist altijd erg geholpen. Wat verder van belang is als bestuurder is dat je kennis hebt van het vakgebied waarin je werkt. Toen ik minister werd van Defensie, hielp het dat ik de dochter ben van een beroepsmilitair. Ik kende daardoor het wereldje met termen als ‘Leave no man behind’. Dat hielp mij in die carrière heel erg.’
Tot slot, wat wenst u de jubilerende opleiding toe?
‘De opleiding is goed geworteld aan de UT, en ik hoop vooral dat dat nóg beter in het land gezien wordt. Bestuurskunde in Twente is een uniek pareltje. Het was de allereerste bestuurskundeopleiding in Nederland, daar moeten we trots op zijn.’
