Het Beethoven project werd in 2024 aangekondigd: liefst 2.5 miljard wordt uitgetrokken om de microchipsector te versterken, onder andere door het opleiden en aantrekken van broodnodig technisch talent als ‘cruciale voorwaarde’. Twente krijgt 72 miljoen van deze taart, waarvan de UT 20 miljoen. Een hele goede zaak, maar er zijn nog wel een paar plooien glad te strijken.
Elise, een gefingeerde naam, studeert elektrotechniek met een focus op chipontwerp aan een topuniversiteit in Turkije. Binnenkort rondt ze haar bachelor met allemaal negens en tienen af. Ze contacteerde mij of ze met een Erasmusbeurs een tijdje bij ons kon komen. Precies het talent dat we zoeken! En een reële kans dat ze dan hier blijft.
Maar… de UT heeft een taalbeleid voor externe studenten: bewijs van het beheersen van Engels kan alleen via een select groepje toetsen (zoals TOEFL en Cambridge). En die zijn duur, zeker voor Turkse begrippen. Dat Elise met vlag en wimpel het Europees breed erkende en specifiek voor de uitwisseling bedoelde Erasmus-certificaat Engels haalde, doet niet ter zake. Inmiddels heeft Elise een andere universiteit buiten Nederland gevonden met haar Erasmusbeurs. Ode an die Regeln.
Mijn PhD-studente, toevallig ook Elise geheten, komt uit een niet-EU-land, en moet daarom binnen een jaar na het einde van haar contract een baan hebben. Anders moet ze het land uit. Nu is de halfgeleiderindustrie notoir cyclisch, en zitten we op dit moment in een dal. Vrijwel alle Twentse maar ook Nederlandse partijen hebben een algehele vacaturestop. Maar over twee jaar schreeuwen ze weer om mensen, en kunnen wij er niet genoeg leveren. Dan is Elise al weggejaagd door de IND, en heeft ze een functie elders. Tegelijkertijd houden we wel een summer school in Kuala Lumpur om ander talent juist hierheen te krijgen. Een symfonie in mineur.
Het ChipTech Talent-team op de UT lijkt wel te snappen hoe het spel gespeeld moet worden. De overheid geeft de subsidie maar tot en met 2030, en de Key Performance Indicators zijn daarop afgesteld: feitelijk stuurt de staat alleen maar op masterstudenten, want iemand die nu nog niet op de universiteit zit rondt zijn master niet af voor 2030. En dat terwijl voor een stabiele oplossing je toch echt het Nederlandse basis- en middelbare scholenstelsel moet aanspreken.
Door slim materiaal te ontwikkelen voor universitaire studenten, dat ook op basis- en middelbare scholen gebruikt kan worden, wordt deze doelgroep alsnog uitgebreid bediend. Een schoolvoorbeeld van creatief omgaan met de mogelijkheden die je hebt; Beethoven zou er trots op zijn geweest.
Hopelijk is er voor de Elises van volgend jaar ook zo’n oplossing.
