De programma’s staan uiteraard vol beloften en vergezichten: een fatbikeverbod, een energieneutraal Enschede, meer stallingen voor bakfietsen, een directe treinverbinding met Schiphol en een tweede rondweg om Enschede heen. Allemaal zaken waar je als student of medewerker in meer of mindere mate mee te maken gaat krijgen – áls die verkiezingsbeloftes uitkomen natuurlijk.
In deze inventarisatie kijken we iets nauwgezetter: wat schrijven de partijen over de Universiteit Twente en haar studenten? En hoe concreet worden ze, of blijft het bij een vage vermelding?
Burgerbelangen Enschede
Burgerbelangen Enschede is momenteel de grootste partij in de gemeenteraad, met tien van de 39 zetels. De belangen van studenten en de UT komen aardig terug in het partijprogramma, maar niet in alle gevallen even concreet. Burgerbelangen noemt Enschede ‘een echte studentenstad’ en even later in het programma ‘dé onderwijs-hoofdstad van Oost-Nederland’.
‘Wij gaan gebruik maken van snelle tijdelijke woonoplossingen, zoals containerwoningen en leegstaande (kantoor)panden, om het tekort aan studentenhuisvesting op te lossen’, zo schrijft de partij. Dat wel verspreid over de stad, om overlast te voorkomen. De partij erkent ook expliciet het belang van internationale studenten, als ‘blijvende economische kracht’.
Burgerbelangen rept verder over het versterken van Kennispark Twente en toepassingen in de zorg, veiligheid en duurzaamheid. Laten dat nou net enkele impactdomeinen van de UT zijn. Bijzonder opvallend is de focus op ‘Leven Lang Ontwikkelen’ – wat ook de ‘vierde pijler’ van de UT moet worden. Volgens Burgerbelangen moet het om- en bijscholen van professionals een economische pijler worden van Enschede.
Een heel specifiek punt waar de partij een rol voor de UT ziet weggelegd: met behulp van drones imkers helpen om de Aziatische hoornaar te bestrijden.
GroenLinks/PvdA
Allebei de partijen hebben momenteel vier zetels in de raad, maar dat was voor de samensmelting tot GroenLinks/PvdA. In het gezamenlijke lokale partijprogramma komt de UT en haar studenten amper aan bod. ‘Meer en betaalbare studentenwoningen’ staat in het programma. Hoe? Dat staat niet in het plan. Hetzelfde geldt voor de zin ‘Stimuleren spin-offs en innovatie van onze ROC, hogescholen en universiteit’. Nee, als het gaat over studenten komt GroenLinks/PvdA niet verder dan ‘Enschede is een studentenstad en we houden de stad bruisend en levendig’.
D66
Anders is het bij D66, nu met drie zetels in de raad. Studenten staan redelijk prominent op de agenda, met onder andere aandacht voor hun welzijn, werk- en woonkansen. Evenals bij Burgerbelangen Enschede is er veel aandacht voor (studenten)huisvesting.
D66 beoogt ‘duizend tijdelijke (container)woningen voor starters en studenten’, het liefst zo snel mogelijk. Ook D66 wil spreiding van die studentenwoningen over de stad, want: ‘Er is geen betere manier om mensen aan Enschede te binden dan om ze in de stad te laten wonen’. De partij wil de regelgeving rondom onzelfstandige bewoning en het splitsen van woning versoepelen om de ‘druk eerlijker over de stad te verdelen’.
D66 vindt dat te veel jongeren Enschede verlaten na hun studie, vandaar het idee voor een campagne getiteld ‘Kom terug naar de Enschede’. Expliciete aandacht is er ook bij D66 voor Leven Lang Ontwikkelen. D66 wil meer onderwijs op dit vlak stimuleren, meer samenwerking tussen onderwijsinstellingen en bedrijfsleven – ook voor stages. Dus ook bij D66 zijn de lifelong learning-ambities van de UT niet ontgaan. Zo wil de partij een regionaal kenniscentrum, in samenwerking met ROC van Twente en Saxion.
VVD
Het plaatje bij de VVD, met momenteel drie raadszetels, ziet er anders uit. Over de UT en het studentenleven wordt het partijprogramma van de VVD Enschede niet erg concreet; de universiteit wordt níet expliciet genoemd en studenten slechts mondjesmaat, in een zin over ‘voldoende en betaalbare woonruimte’.
Enschede moet volgens de lokale VVD wel een ‘technologische topstad’ zijn, vandaar hun inzet voor de ‘vestiging van de Chipfoundry in Kennispark’ (New Origin, red.). Samenwerking tussen ondernemers en onderwijs is ook iets wat de VVD wil, evenals een droneshow tijdens de jaarwisseling (‘passend bij het innovatieve en technologische karakter van Enschede’) en het organiseren van een jaarlijks ‘Tech Talents Twente’-evenement voor jongeren.
CDA
Het CDA – ook drie zetels – noemt de UT onder de noemer ‘gelijke kansen voor jongeren’. De partij wil de kansenongelijkheid aanpakken en ‘doorstroom kansrijk maken’. De partij gaat wel in op huisvestingsproblemen in de stad, maar heeft het niet expliciet over studentenwoningen. Waar de UT en haar studenten alleen verder nog concreet genoemd worden, is een alinea over toekomstgericht onderwijs. ‘Speciale aandacht verdienen arbeidsmigranten, inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt en afgestudeerden van ROC, Saxion en de UT.’
ChristenUnie
Momenteel twee zetels in de raad en een partijprogramma genaamd ‘Voor een hoopvolle stad’. Als het aan de ChristenUnie ligt, spelen studenten daar zeker een rol in; ze komen redelijk prominent naar voren in het partijprogramma. De ChristenUnie richt de pijlen op eenzaamheid onder jongeren en studenten. Het opzetten van een maatschappelijk netwerk en aansluiten bij een stichting zou daarbij moeten helpen.
Ook bij de ChristenUnie is studentenhuisvesting een punt van aandacht. Verschillende groepen met elkaar verbinden is het devies: ‘Denk bijvoorbeeld aan studentenwoningen en zorggeschikte woningen in een accommodatie’.
De ChristenUnie noemt de UT ‘onmisbaar voor de bloeiende stad die Enschede is’ en kaart ook de bezuinigingen op het hoger onderwijs aan. ‘We zien dat de universiteit en hogescholen hier in een grensregio andere behoeften hebben dan elders in het land. Dit maken we duidelijk met een lobby richting het Rijk.’
Volt
Volt heeft momenteel ook twee zetels in de raad – en was bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen op de campus met afstand de grootste partij. Het mag geen verrassing heten dat het studentenleven als rode draad door het partijprogramma van de pan-Europese partij loopt, met een speciaal hoofdstuk gewijd aan ‘Enschede studentenstad’.
Over de volle breedte is er aandacht voor studenten: welzijn, sociale veiligheid, huisvesting, het cultuuraanbod, maar ook inspraak. Zo wil Volt dat de gemeente een ‘stadsbrede studentenraad met afvaardiging van alle onderwijsinstellingen’ opricht. De partij heeft ook expliciet aandacht voor de gedragscode voor Pakkerijverenigingen – die wil Volt uitbreiden naar andere verenigingen.
Ook Volt noemt Leven Lang Ontwikkelen als een kans, met name om ‘young professionals’ te behouden voor de stad en regio. De partij krabt een oude wond open: de NOEK – oftewel Noordelijke Ontsluitingsweg Enschede Kennispark. De plannen daarvoor gingen in 2018 van de baan – en als het aan Volt ligt blijven ze van de baan: ‘Voorts zal de Universiteit Twente-afdeling Nanotechnologie last krijgen van de trillingen die veroorzaakt worden door het vrachtverkeer. Volt is tegen het aanleggen van deze ontsluitingsweg.’
PVV
Dan de PVV, ook met twee zetels in de raad. Die wil juist wel dat die NOEK aangelegd wordt, ‘zodat Kennispark, UT en de luchthaven beter aansluiten op de A1’. Studenten worden slechts eenmaal genoemd, in de vrij cryptische zin: ‘Bestaande locaties sluiten zodra het kan en ombouwen tot studentenwoningen’. Vermoedelijk gaat het om azc-locaties.
Socialistische Partij
De SP kwam met twee zetels de gemeenteraad in, maar versplinterde tot nul. Wel heeft de partij opnieuw een programma en kandidaten voor de komende verkiezingen. Ook bij de SP is er aandacht voor studentenhuisvesting. Anders dan andere partijen wil de SP leegstaande kantoren gebruiken. Een andere plek waar de SP studenten noemt, is op het vlak van openbaar vervoer. Als dat toegankelijk en betaalbaar is, draagt dat bij aan gelijke kansen – ook van studenten, zo menen de socialisten.
Een opvallende passage: ‘De toekomst van Enschede vraagt om goed opgeleide vakmensen. De SP wil daarom fors investeren in leer-werktrajecten, vooral in sectoren waar tekorten groot zijn: techniek, bouw en zorg. Samen met ROC van Twente en Saxion, bedrijven en zorginstellingen moeten jongeren én werkzoekenden kansen krijgen om zich te ontwikkelen.’ De UT wordt níet genoemd in dat rijtje.
Forum voor Democratie
FvD noemt zijdelings de UT, wanneer het de ‘cultuur’ benoemt en schrijft over de grandeur van Enschede als handelsstad en textielstad. ‘Nieuwe impulsen, zoals de Universiteit Twente, zorgden ervoor dat Enschede mee bleef doen op nationaal niveau’, zo staat er. Studenten worden in één specifieke passage genoemd, wanneer het gaat om ‘grip op bevolkingsontwikkeling’: ‘We hebben oog voor de mogelijke negatieve effecten van grootschalige huisvesting van tijdelijke arbeidsmigranten, internationale studenten en expats.’
Partij voor de Dieren
‘Bestaande organisaties, zoals Universiteit Twente, die proefdieren gebruiken worden gestimuleerd om over te schakelen naar proefdiervrije alternatieven’, zo schrijft de Partij voor de Dieren logischerwijs in haar programma, dat veel aandacht heeft voor klimaat, natuur en dieren- en mensenwelzijn. In dat opzicht heeft de partij ook aandacht voor psychische klachten van studenten. Ook pleit de Partij voor de Dieren voor betaalbare kamers voor studenten.
Die studentenhuisvesting blijkt toch de gemene deler voor veel partijen. Velen benoemen het als probleem dat ze willen oplossen. Alleen de manier waarop ze dat probleem willen oplossen, daarin leggen ze de accenten net een beetje anders.
Andere partijen
En dan zijn er nog andere verkiesbare partijen. De lokale tak van DENK heeft op het moment van schrijven geen verkiezingsprogramma. Hetzelfde geldt voor EnschedeAnders.nl. Dan zijn er nog de Partij voor de Rechtsstaat en Partij voor Enschede, die zich alleen via interviews bij regionaal nieuwsmedium 1Twente aankondigden. Interessant proefballonnetje van de Partij voor de Rechtsstaat: de drie kilometer lange startbaan van Vliegveld Twente moet een zelfvoorzienende woongemeenschap van studenten worden. Verder is er nog Belang van Enschede dat alleen schrijft: ‘Binding van studenten aan Enschede en Twente.’ En dan hebben we nog ‘Coup!’, een soort blanco protestpartij die kandidaten wierf via een Marktplaats-advertentie en wil dat burgers meer de rol van burgemeester en wethouders overnemen.
Stembureaus op de campus
Net als bij de landelijke verkiezingen afgelopen oktober, telt de campus twee stembureaus op de campus op 18 maart: de Bastille en Ravelijn.