Onderzoek naar werving en selectie gemeenteraadsleden

| Rik Visschedijk

Marcel Boogers, UT-hoogleraar Innovation en Regional Governance bij faculteit BMS, gaat in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZK) onderzoek doen naar de werving van gemeenteraadsleden en wethouders. ‘Het vinden van goede mensen en integriteitskwesties zijn een probleem.’

De Limburgse plaats Brunssum was deze week in opspraak. Daar wil een wethouder, ondanks een negatief integriteitsonderzoek tegen hem, niet opstappen. De burgemeester ziet geen andere oplossing dan zijn eigen positie op te geven, want hij kan de wethouder niet dwingen te vertrekken.

Integriteitsproblemen

Het geval Brunssum is weliswaar niet de aanleiding voor het onderzoek van Boogers en RUG-onderzoeker Gerrit Voerman, maar het geeft wel de urgentie aan. ‘Ook andere onderzoekers stelden al integriteitsproblemen vast’, aldus Boogers. ‘Criminelen die zelf of via handlangers in de gemeenteraad komen en raadsleden waarvoor gelobbyd wordt door louche figuren.’

Werving en selectie

Het onderzoek, dat tot juni 2018 loopt, bestudeert de werving en selectie van raadsleden en de problemen die politieke partijen hierbij ondervinden. Boogers: ‘In eerder onderzoek zagen we dat gemeenteraadspartijen moeite hebben om geschikte kandidaten te vinden. Sommige partijen doen om die reden niet mee, anderen vinden talent buiten hun eigen partijorganisatie. Bijvoorbeeld de voorzitter van een sportclub.’

De onderzoekers kijken waar en hoe partijen geschikte mensen vinden. Boogers: ‘Zijn het de geijkte, grijze mannen die in hun gemeenschap een maatschappelijke rol vervullen? Of kijken ze ook naar de samenstelling van hun lijst, door bijvoorbeeld vrouwen of mensen met een migratieachtergrond gericht te benaderen?’

Daarnaast willen de onderzoekers weten of lokale afdelingen van politieke partijen kwaliteitseisen stellen aan hun kandidaten. ‘Als dat zo is, dan willen we erachter komen welke criteria daaraan ten grondslag liggen. De gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 zijn hiervoor een goed uitgangspunt.’