Hechte sociale werkrelaties goed voor schoolprestaties

| Redactie

Nienke Moolenaar, postdoc bij de vakgroep Onderwijsorganisatie en -Management van de faculteit Gedragswetenschappen, is winnaar van de Emerald Outstanding Doctoral Research Award 2010 binnen de categorie Educational Leadership and Strategy. Moolenaar onderzoekt sociale netwerken op basisscholen. ‘Hoe hechter de relaties, hoe beter je vernieuwingen kunt implementeren.’

Sandra Pool

Gefeliciteerd! Hoe prestigieus is deze prijs?

Ik vind ‘m erg prestigieus. Jaarlijks worden de beste proefschriften beloond door de Amerikaanse uitgeverij Emerald. Een erg bekende uitgeverij in de academische wereld. Ik vind het heel gaaf dat mijn inzending is uitgekozen. En ik heb net gehoord dat het artikel, dat ik samen met Amerikaanse onderzoekers heb geschreven, ook in de prijzen is gevallen. Dubbel geluk dus.’

Waar gaat je proefschrift over?

Ik doe onderzoek naar sociale netwerken tussen leerkrachten. Sociale netwerken zijn groepen mensen die door relaties aan elkaar verbonden zijn. Hoe hechter die relaties op het werk zijn, hoe beter dat is voor de prestaties van de school.’

Hoe heb je het onderzoek uitgevoerd?

Ik heb docenten een vragenlijst laten invullen en gekeken naar kenmerken van een hecht team. De enquête ging over informele contacten met vragen als aan wie ze advies vragen, met wie ze buiten school contact hebben en wie van de collega’s tot de vriendengroep hoort.’

Wat kun je zeggen over die werkrelaties?

Scholen kunnen meer profiteren van kennisdeling van leerkrachten. Stel: een docent gaat naar een cursus. Hij komt terug op school en duikt meteen zijn klaslokaal in. Dan gebeurt er helemaal niets met de kennis die hij heeft opgedaan. Wanneer de relaties hecht zijn, delen docenten de kennis en ervaring wel. Dat is belangrijk om bijvoorbeeld vernieuwingen door te voeren. Die worden bespreekbaar gemaakt.

Een hecht team levert de school meer goede dingen op. De resultaten van het onderzoek bevestigen dat op scholen met hechte teams meer onderling vertrouwen heerst. Er is meer gezamenlijke besluitvorming. Dat heeft zowel een positieve invloed op de leerkrachten als op de leerprestaties van leerlingen.

De schoolleider heeft ook en belangrijke rol. Wanneer hij of zij veel contact heeft met de leerkrachten, verloop het implementeren van innovaties eveneens soepel. Een directeur die er een verdeel-en-heersstrategie op na houdt is minder succesvol.’

Wat is de toegevoegde waarde van het onderzoek?

In veel onderzoek ligt de focus op de invoering van technische aspecten in het onderwijs zoals de vorm van instructies, social media en software. Mijn proefschrift gaat over de sociale kant van de innovaties. Doe je als school alles precies volgens de letter of is er ruimte voor eigen interpretaties en gebruik? Of bloedt een vernieuwing dood omdat er niets meer mee gedaan wordt?’

Wat ga je doen met de resultaten uit je proefschrift?

Ik ga aan de UT als postdoc verder met het onderzoek naar sociale netwerken, samen met O&M-hoogleraar Peter Sleegers. Ik werk ook samen met de University of Californië in San Diego. Professor Alan Daly van de afdeling Education Studies doet daar soortgelijk onderzoek. De gemene deler van ons onderzoek is sociale netwerken in onderwijs. Daarnaast is er een wetenschappelijke klik. De passie om dit onderwerp verder uit te diepen gaat ver. Er wordt ’s nachts rustig geskyped.’

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.