Knokken om iets op poten te zetten

Jos Slijkhuis: ‘Mijn onderneming zie ik als een tempel. Binnen zit een Boeddha die zijn handen ophoudt.’ Foto: Gijs van Ouwerkerk

‘Het is een try-out’, zegt Jos Slijkhuis. ‘De studenten verkopen de beschikbare plaatsen, de opbrengst is bestemd voor hun studiereis.’ De Stressleden kregen een pittige praktijkopdracht voor hun kiezen toen ze aanklopten bij de ondernemer tijdens een studietrip. ‘Ze presenteerden zich goed. De manier waarop ze knokten om iets op poten te zetten, kon ik wel waarderen. Ja, ik was onder de indruk.’

Knokken, vechten en doorzetten zijn geen onbekende begrippen voor Slijkhuis. De woorden doen hem denken aan zijn eigen strijd. Mentaal, tien jaar geleden na een grote, zakelijke beslissingsfout, en fysiek, op achttienjarige leeftijd na een zwaar motorongeluk. Vertelt: ‘Ik had te hard gereden, slipte weg en brak mijn been op meerdere plaatsen. Ik belandde in een rolstoel.’ Zijn droom om sportinstructeur te worden – hij hield van American football en jiujitsu – viel in duigen. ‘Mijn lichaam was onbruikbaar.’

De jonge Slijkhuis liet het er niet bij zitten. Koste wat het kost, wilde hij uit die rolstoel komen. ‘Nou, je ziet het, dat is gelukt,’ lacht hij. ‘Ik had destijds alleen mijn middelbareschoolpapiertje. Zie dan maar eens een baan te krijgen. De arbeidsmarkt was bar slecht.’ Hij werd schoonmaker in een meubelfabriek. Glimlacht: ‘Dat doet wel iets met je ambitie.’ Na de mts-opleiding meubelmaker en later autotechniek ging Slijkhuis als trainee bij Reticel aan de slag. ‘Ik kreeg van hen de kans om een hbo-opleiding te volgen.’ Na elf jaar studeren in de avonduren haalde hij zijn diploma Management en Organisatie. En na een fusieklus in Engeland die goed verliep, besloot hij in 1992 voor zichzelf te beginnen.

Zijn Strategisch Project Management (SPM) Groep is een consultancybedrijf dat gespecialiseerd is in het uitbouwen en stabiliseren van organisaties. Met in totaal 250 fte’s zit de onderneming in 26 landen. Het advieswerk varieert van bedrijven die internationaal willen gaan tot recover management. Dat is wat SPM nu is.

Tien jaar geleden stond de zaak er heel anders voor. Een zakelijke beslissingsfout zette de wereld van Slijkhuis op z’n kop. ‘Ik had een contract niet goed gelezen en ben daar gigantisch mee uitgegleden. Ja, het zit me nog steeds hoog.’ Lacht: ‘Dat merk je wel.’ Vervolgt: ‘De SPM-Group kreeg te veel verantwoordelijkheden en twee jaar later serieuze liquiditeitsproblemen. We konden simpelweg niet meer voldoen aan onze financiële plichten. Ik heb vervolgens zelf faillissement aangevraagd.’

Het persoonlijke faillissement werd echter niet gehonoreerd. ‘Ik had nog privévermogen. Dat raakte ik ook volledig kwijt. Inclusief onze woning. Mijn vrouw was destijds hoogzwanger. Je kunt wel nagaan hoe wij ons voelden.’

Toen de SPM-Group in 2005 werd vrijgesproken van verantwoordelijkheden was de schuld opgelopen tot 7,8 miljoen euro. ‘Hoe ik dat overleefde? Door rustig te blijven en continu naar oplossingen te zoeken. Elke stap die je zet calculeer je. Je wordt daardoor heel precies in je werk.’ Hebberigheid is volgens hem absoluut een grote valkuil. ‘Zo’n heftige gebeurtenis zet je wel aan het denken. Waarom gaat het fout?’ Antwoorden kreeg hij met de jaren. ‘Ik was te veel gefocust op mijn eigen belang, macht en geld. Die boemerang kwam keihard terug.’

Het gevecht om uit de rode cijfers te komen – de SPM-Group was in september 2009 schuldenvrij – vormt nu een bron van inspiratie. ‘Ik ben een heel ander mens geworden. Ik doe alles intensiever. Geld is niet langer mijn drijfveer. Sterker: ik heb nu twee opdrachtgevers die mij niet eens kunnen betalen. Dat kunnen ze opschuiven tot het wel kan.’ Zaken doen met gevoel en emotie dus. De op geld beluste zakenman is verleden tijd. Slijkhuis luistert nu meer naar zijn omgeving en zijn gezin. En naar de wensen van zijn klanten. ‘Mijn onderneming zie ik als een tempel. Binnen zit een Boeddha die zijn handen ophoudt. Alles wat erin valt, is mooi meegenomen.’

Als coach bij Venture Lab, waar hij ook workshops marketing en sales geeft, deelt hij zijn kennis en ervaring. ‘Anders dan in de wetenschap zie ik marketing en sales als twee gescheiden vakken. Ze kunnen niet zonder elkaar, maar ze zijn wel verschillend. Marketing houdt zich bezig met analyseren, strategie en behoeftebepaling. Sales richt zich op sociologie en psychologie. Welke woorden raken jouw emotie zodat jij een product koopt?’ Doceren vindt Slijkhuis hartstikke cool. ‘Lesgeven is een absolute uitdaging. Ik kom mezelf tijdens een les wel tien keer tegen. Ik vraag de studenten ook om een beoordeling, zodat het de volgende keer nog beter gaat.’