Berkeley-sabbatical bij Nobelprijswinnaar

| Rik Visschedijk

Hoe verspreidt Alzheimer zich door de hersenen? Op die vraag wil Kerensa Broersen antwoord krijgen tijdens een sabbatical bij Nobelprijswinnaar Randy Schekman. ‘Ik verwacht veel van dat half jaar aan de University of California’, aldus de UT-onderzoeker.

Vanzelfsprekend is een sabbatical in de Bay Area voor Broersen niet. ‘Eigenlijk heb ik weinig met Amerika en al helemaal niet met de warmte in Californië’, lacht ze. ‘Maar mijn echtgenoot zegt al tijden: als er nog eens een kans komt om naar de VS te gaan, dan moeten we dat doen. Er komt heel wat bij kijken, want onze twee kinderen van drie en vier gaan ook mee. We vertrekken in december en zijn nu al druk met de planning.’

Communicatie tussen hersencellen

Maar een sabbatical gaat natuurlijk om de inhoud. ‘Nobelprijswinnaar Schekman deed baanbrekend onderzoek naar communicatie tussen cellen. Bij mijn faculteit TNW houden we rondom de Nobelprijzen lezingen. Ik nam in 2013 dit onderwerp op me en raakte geïnspireerd. Zijn onderzoek is zo cool en ik denk dat er raakvlakken zijn met mijn Alzheimer-onderzoek. Toen ik zag dat de Fulbright-beurs open stond, beet ik mij er vast in om die binnen te halen.’

Al te veel goede hoop had Broersen destijds niet. ‘Er worden jaarlijks maar twee van dit soort beurzen uitgegeven. Eerst stuurde ik Schekman een e-mail met in het achterhoofd dat hij natuurlijk duizenden mailtjes krijgt met gelijksoortige verzoeken. Ik was verbaasd dat er snel een positieve reactie kwam: hoe zie je de sabbatical voor je? Vervolgens mailden we ideeën over en weer en schrijf je het voorstel. Ook ging ik mijn kaartenbak door om de drie grootste bobo’s als referenties op te voeren.’

Baanbrekend

Broersen verwacht veel van de het onderzoek in Berkeley. ‘Schekmans bevindingen zijn nog niet eerder toegepast op Alzheimer. Daarnaast zal ik lesgeven. Een onderwijsvorm is het doen van literatuurstudies. Studenten leren kritisch te lezen grote werken te interpreteren. Die leservaring hoop ik mee terug te nemen, want met die vaardigheid begint het doen goed onderzoek.’

Broersens voorstel is fundamenteel. Of het onderzoek uiteindelijk tot een behandeling leidt, is nog niet te voorspellen. ‘Maar er is interesse’, zegt ze. ‘Stichting Alzheimer Nederland doet naast de Fulbright-beurs van 13.000 dollar een gelijksoortige bijdrage. En ik heb een implementatieplan gemaakt: na mijn periode in de VS kijk ik in samenwerking met UT-hoogleraar Leon Terstappen of mijn hypothese ook opgaat voor kanker. Terstappen is er al mee bezig. En met een groep in het Academisch Medisch Centrum en aan de Vrije Universiteit in Amsterdam wil ik het onderzoek ook voortzetten.’

Bay Area

Maar eerst de voorbereidingen voor de reis. Broersen wordt in december in Californië verwacht en moet nagenoeg alles zelf regelen. ‘De Bay Area is niet goedkoop. We zijn op zoek naar een betaalbaar huis en denken erover om ons eigen huis tijdelijk te verhuren. En een van onze kinderen is dan leerplichtig. Ik kijk er naar uit om ze op een lokale school te doen; die ervaring lijkt me goed voor ze. De lange vlucht naar San Francisco met jonge kinderen en de mega-jetlag zijn de dingen waar ik nog het meest tegenop zie.’