De Verenigde Staten, het land van de 'American Dream', de Hollywood-films, en die fantastische universiteiten. Zeker in de jaren zestig en zeventig was de VS het land van de onbegrensde mogelijkheden. De industrie draaide er als een tierelier. Menigeen keek jaloers naar de andere kant van de East-American Ocean.
De VS is ook het land waar we als Nederlanders vaak om hebben moeten lachen. Over rare en saaie sporten, over winkels die midden in de nacht open zijn, over fastfoodcultuur en dikke mensen, over hun nationalisme en gevlag, hun ogenschijnlijke arrogantie en hun onmogelijke tweepartijenstelsel. Charles Groenhuijsen schreef er in 2005 een boek over: ‘Amerikanen zijn niet gek’, waarin hij haarfijn uitlegt dat wij vrijwel precies hetzelfde zouden doen vanuit Amerikaans perspectief.
We doen stiekem al veel dingen op dezelfde manier als Amerikanen, alleen hebben we dat vaak niet eens door. Cola werd rond 1960 gemeengoed in Nederland, terwijl dat toen al veertig jaar zo was in de VS. Black Friday vonden we een belachelijk idee, maar sinds 2015 doen wij er net zo hard aan mee. Waar wij altijd stoer deden over autorijden en handmatig schakelen, is sinds 2019 meer dan de helft van de bij ons verkochte auto's een automaat. De gemiddelde snelheidslimiet op snelwegen in de VS ging van zo'n 120 kmph in 1970 naar 90kmph in 1980, en weer omhoog naar 110kmph in 1990, met beperkingen op verschillende plekken. Komt dat patroon je bekend voor?
Zo kan ik nog wel even doorgaan. Je ziet dat wij in allerlei opzichten simpelweg dertig jaar of meer achter de VS aanlopen. In de VS had zo'n 15 procent van de bevolking in 1985 obesitas; Nederland haalde dat pas in 2018. Het percentage mensen met obesitas in de VS is nu rond de 42 procent. Begin dus maar alvast met sporten.
Voor ons academici is de toekomst misschien wel veel huiveringwekkender. Anno 2026 is de VS een land waarin de academische vrijheid achteruitholt, de president de geldkraan van Harvard dichtdraait en zomaar 1800 studievisa ongeldig maakt. Hieruit extrapoleer ik dat wij in 2060 een narcist met een kleuterbrein als minister-president hebben, waarbij projectfinanciering, onderwijsbekostiging en andersoortige financiële ondersteuning aan de universiteit plotsklaps ingetrokken zal worden. Ik hoop dat mijn extrapolatie net zo goed is als de voorspelling van Maarten van Rossem. Gelukkig heb je tijd zat om alvast een mooi land uit te zoeken om naartoe te vluchten.
Mark Oude Alink
Mark Oude Alink studeerde en promoveerde aan de UT en is universitair hoofddocent Integrated Circuit Design aan de faculteit EEMCS. Hij schrijft maandelijks een column over zijn belevenissen als UT-wetenschapper, het reilen en zeilen van de universiteit en alles wat daarmee te maken heeft.
