Europese wetenschappers kunnen bij de ERC aankloppen voor verschillende onderzoeksbeurzen, zoals de ‘starting grants’ (maximaal 1,5 miljoen euro), ‘consolidator grants’ (2 miljoen euro) en ‘advanced grants’ (2,5 miljoen euro). Ook kunnen teams van twee tot vier toponderzoekers samen een ‘synergy grant’ aanvragen.
De competitie om deze beurzen is groot. Maar Nederland doet het vaak goed: bijna achttien procent van de aanvragen wordt gehonoreerd. Dat is het hoogste percentage binnen de EU. Tegelijkertijd groeit het totale aantal Europese beursaanvragen snel.
Zo werden er afgelopen jaar bij de starting grants (voor jonge wetenschappers) bijna vierduizend aanvragen ingediend. Tien jaar geleden lag dat aantal nog rond de drieduizend. Ook bij de consolidator grants (voor meer ervaren onderzoekers) zien we een stijging: van ongeveer tweeduizend aanvragen tien jaar geleden naar ruim drieduizend vorig jaar.
Werkdruk verlagen
Volgens de ERC zorgt dit voor problemen: er zijn niet genoeg beoordelaars om de voorstellen zorgvuldig te beoordelen. Om de werkdruk te verlagen, wilde de raad daarom het aantal aanvragen beperken met strengere regels.
Bijvoorbeeld door wetenschappers na een afwijzing een jaar langer te laten wachten voordat ze opnieuw een aanvraag mogen indienen. Maar dat plan stuitte op kritiek en dus draait de ERC de strengere regels weer grotendeels terug.
Ongelijke verdeling
De ERC heeft niet toegelicht wat precies de kritiek op de nieuwe regels was. Mogelijk heeft het te maken met de nu al ongelijke verdeling van beurzen binnen Europa. Vooral landen in Centraal- en Oost-Europa slepen veel minder beurzen in de wacht.
De Poolse wetenschapper Leszek Kaczmarek, voorzitter van de ERC-werkgroep die zich inzet voor bredere Europese participatie, waarschuwde onlangs nog voor deze grote verschillen.
Kloof
Nederlandse onderzoekers zijn vaak zeer ervaren in het schrijven van beursaanvragen. Ze kloppen al jaren aan bij onderzoeksfinancier NWO voor geld. Als aanvragers uit achterlopende landen, die vaak minder ervaring hebben, langer moeten wachten op een tweede kans, zou de kloof nog groter kunnen worden.
Voorlopig worden de strengere regels alleen maar doorgevoerd voor de synergy grants, die bedoeld zijn voor grotere internationale samenwerkingsprojecten. De regels voor alle andere beurzen (starting, consolidator, advanced en ERC plus) blijven hetzelfde.
