‘Studenten mentaal uitgeput door lockdown’

| Rense Kuipers

Meer eenzaamheid, meer verveling, minder contact met studiegenoten en problemen met concentratie, motivatie en structuur. De resultaten van een enquête onder leden van studievereniging Sirius geven inzicht in de lockdownervaringen van studenten. Opleidingsdirecteuren René Torenvlied en Govert Verhoog noemen de resultaten ‘indrukwekkend’.

De enquête was een initiatief van studievereniging Sirius, in samenwerking met het management van de opleidingen bestuurskunde en gezondheidswetenschappen. 164 studenten vulden de enquête in. ‘Naar mijn weten is dit de enige enquête op de UT die in crisistijd op deze schaal is opgezet’, zegt bestuurskunde-opleidingsdirecteur René Torenvlied. Merle Gijsbers, commissaris onderwijs bij Sirius, voegt toe: ‘Je hebt wel vermoedens over hoe studenten de situatie ervaren, maar je wilt via zo’n enquête toch een duidelijker en vollediger beeld scheppen.’

Mentaal uitgeput

Een greep uit de resultaten: 56 procent van de respondenten zegt eenzamer te zijn, 69 procent heeft ’s ochtends geen zin om die dag te beginnen met de studie, 52 procent heeft minder energie, 62 procent kampt met meer verveling. 57 procent heeft problemen met concentreren, 48 procent met concentratie en 47 procent met structuur. ‘Een meerderheid van de studenten is mentaal uitgeput door de lockdown’, concludeert Torenvlied.

Studenten raken onthecht van hun studieomgeving, ziet Gijsbers. Ondanks dat er veel activiteiten vervallen, steken de studenten minder tijd in hun studie en wonen ze minder colleges bij. 81 procent zegt minder contact te hebben met studiegenoten. De verwachtingen ten aanzien van onderwijs waren echter wel duidelijk bij een groot deel. En het merendeel van de respondenten waardeert het digitale onderwijs op het moment, maar het moet niet te lang duren. Ze hebben liever zo snel mogelijk weer onderwijs op de campus.

‘Indrukwekkend’

Torenvlied vindt het woord schokkend te zwaar om te verbinden aan de resultaten. ‘Maar indrukwekkend is het absoluut. Als je alles onder elkaar ziet, jeetje. Al die verhalen dat het zo lekker gaat, vergeet het maar. Ik zie het vooral als een bevestiging voor hoe verschrikkelijk en ingrijpend deze situatie is, voor alle studenten. Eerste- of laterejaars, bachelor of master, Nederlands of internationaal, we troffen in de resultaten weinig verschillen aan tussen groepen.’

Discussie aanzwengelen

De opleidingsdirecteuren hopen met behulp van de resultaten op meerdere niveaus een discussie aan te zwengelen: bij opleidingen, binnen de UT, maar ook bij de landelijke politiek. ‘Wij zijn trots op de samenwerking tussen studievereniging en opleidingen’, zeggen Torenvlied en gezondheidswetenschappen-opleidingsdirecteur Govert Verhoog. ‘Wij weten zeker dat deze situatie niet exclusief geldt voor alleen deze twee opleidingen of deze universiteit.’

Gijsbers ziet voor de studieverenigingen al een schone taak. ‘Onder andere het blijven organiseren van online activiteiten. Ook zal ons kandidaat-bestuur vanaf september niet alleen moeten letten op de nieuwe lichting eerstejaars, maar ook op de huidige – die dan beginnen aan hun tweede jaar. Zij hebben slechts een half jaar op de campus gestudeerd.’

Torenvlied en Verhoog zien ook belangrijke aanknopingspunten in het voeren van de discussie voor het onderwijs vanaf september. ‘Studenten gaven heel wat bruikbare tips en inzichten. Ze missen bijvoorbeeld sporten en vriendschap meer dan uitgaan. Wat er voor ons uitspringt, is dat een studentengemeenschap verder gaat dan alleen onderwijs. We moeten gezamenlijk discussiëren over wat we belangrijk vinden in het nieuwe normaal. We zitten hier immers allemaal met een collectief doel: de best mogelijke situatie bieden voor studenten.’

Rector Thom Palstra: ‘Goed en indringend inzicht in moeilijke tijd’

De reactie van rector Thom Palstra op de enquêteresultaten:

‘Ten eerste waarderen we het zeer dat de studenten en opleidingsmanagement het initiatief hebben genomen om hun medestudenten te bevragen op hun ervaringen met onderwijs tijdens de lockdown. De uitkomsten geven een goed en indringend inzicht dat het voor studenten, evenals voor het personeel, een moeilijke tijd is. Online onderwijs betekent ook voor hen een grote verandering, zowel in hun studie als daar buiten.

Gedurende de afgelopen maanden is er vanuit de opleidingen maar ook vanuit de centrale ondersteuning veel aandacht geweest voor het studentenwelzijn. Deze uitkomsten laten zien hoe nodig dat was, is en blijft. De ervaringen en tips vormen voor ons, maar ook voor studenten, zeer waardevolle input. Zeker in de wetenschap dat de komende periode nog deels online onderwijs zal worden gegeven. In een deel van de behoefte kunnen we voorzien nu langzamerhand de campus weer opent naast kleinschalig onderwijs ook ruimte voor sociale en culturele activiteiten en sport.’