Robotarm voor Duchenne-patiënt

| Kitty van Gerven

Duchenne-patiënten kunnen waarschijnlijk al over enige tijd ondersteuning krijgen van een robotarm. Onderzoekers van MIRA hebben hiervoor de A-Gear ontwikkeld, waarvan momenteel wordt bekeken hoe deze in productie kan worden gebracht.

Bij het A Gear-project werkten de onderzoekers van MIRA, het onderzoekscentrum voor Biomedische Technologie en Technische Geneeskunde van de UT, samen met onderzoekers van het VUmc, TU Delft en het Radboudumc. In de afgelopen vier jaar ontwikkelden zij een prototype van de robotarm, die jongens en mannen met Duchenne spierdystrofie kan helpen bij hun dagelijkse bezigheden.

Spierdystrofie

Duchenne spierdystrofie is een aandoening, waarmee een op de 5000 jongens wordt geboren. In de loop van de jaren raken hun spieren steeds zwakker, waardoor Duchenne-patiënten hun armen steeds minder goed kunnen gebruiken en uiteindelijk zelfs helemaal niet meer.

Omdat de levensverwachting van Duchenne-patiënten dankzij medicijnen toeneemt, wordt het behoud van de functionaliteit van de armen ook steeds belangrijker. Er bestaan al wel enkele hulpmiddelen die het verlies van de spierfunctie in de armen gedeeltelijk opvangen, maar deze compenseren geen volledig functieverlies en zijn bovendien vaak stigmatiserend. Het mede door de UT ontwikkelde hulpmiddel is lichaamsgebonden en kan onopvallend onder de kleding worden gedragen.

Twee armondersteuners

Er zijn twee armondersteuners ontwikkeld, een passieve (aangestuurd op eigen kracht, zonder motoren) en een actieve (aangestuurd door motoren, die op hun beurt weer door de gebruiker zelf worden gecontroleerd). Deze actieve armondersteuner werkt met elektrische spiersignalen of minimale spierkracht vanuit de arm, waardoor er een zo natuurlijk mogelijke beweging ontstaat.

Om het ontwerp te testen vergeleken de onderzoekers de armfunctionaliteit van jongens met Duchenne met en zonder ondersteuning van de A-Gear. ‘Enkele deelnemers, die hun armen al drie tot vijf jaar niet meer zelfstandig konden bewegen, slaagden er nu in om de proeftaken te voltooien’, laat MIRA-onderzoeker Joan Lobo-Prat weten. ‘Door het gebruik van het prototype namen hun bewegingsvrijheid en de functionaliteit van hun arm toe. Daarnaast kostte het maken van bewegingen minder energie.’

Stichting Flextension

Het A-Gearproject werd geïnitieerd door de Stichting Flextension, dat deel uitmaakt van het Duchenne Parent Project. Flextension werd in 2007 opgestart met als doel hulpmiddelen te ontwikkelen ter verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met Duchenne.

Het project werd tevens mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van diverse instellingen en fondsen, waaronder het Prinses Beatrix Spierfonds, het Johanna Kinderfonds en het Kinderrevalidatiefonds Adriaanstichting, alsmede Spieren voor Spieren, STW, UPPMD, Focal Meditech, Intespring, OIM Orthopedie en Ambroise.