Nederlandse leerlingen uit groep 6 van het basisonderwijs hebben wederom goed gepresteerd op internationale lees-, reken- en natuuronderwijstoetsen. Dit blijkt uit Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS-2011) en Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS-2011), waar onderzoekers van Gedragswetenschappen samen met de Radboud Universiteit onderzoek doen. Zij maakten vandaag de resultaten bekend.
De lichte daling die bij eerdere metingen van PIRLS en TIMSS was gesignaleerd, lijkt tot stilstand te zijn gekomen. Vrijwel alle Nederlandse leerlingen, ook de zwak presterende, behalen minimaal het basisniveau, maar in vergelijking met andere landen heeft Nederland weinig excellerende leerlingen.
In 2011 behoort Nederland tot één van de beter presterende landen voor zowel lezen, rekenen als natuuronderwijs. De Nederlandse toetsscores van PIRLS en TIMSS lieten tot 2006/2007 een lichte daling zien. In 2011 zijn de scores stabiel gebleven (lezen en rekenen) of toegenomen (natuuronderwijs).
Het verschil met de deelnemende Aziatische landen is groot. Zo hebben leerlingen uit Singapore een echte topprestatie geleverd met de eerste plaats voor rekenen, een tweede plek voor natuuronderwijs en een vierde plek voor lezen. De verschillen in scores tussen Nederland en de omringende landen zijn veelal klein. Wanneer wordt gekeken naar significante verschillen tussen de prestaties van de deelnemende landen, laat de internationale ranglijst zien dat Nederland zich op de tiende plaats bevindt bij lezen (samen met tien andere landen), achtste bij rekenen (samen met vijf andere landen) en eveneens achtste bij natuuronderwijs (samen met negen andere landen).
Een belangrijk kenmerk van het Nederlandse onderwijs is het relatief kleine verschil in prestaties tussen de zwakste en de sterkste leerlingen. Voor rekenen en natuuronderwijs behaalt 99% van de Nederlandse leerlingen minimaal het laagste, door TIMSS onderscheiden, kennis- en vaardigheidsniveau. Het laagste leesvaardigheidsniveau wordt door alle getoetste groep 6 leerlingen gehaald; hierin is Nederland uniek.
Deze unieke positie van Nederland heeft echter een keerzijde want er zijn ook weinig excellerende leerlingen. Tussen de 3% en 7% van de getoetste leerlingen haalt het hoogste niveau voor de verschillende vakgebieden. Bovendien zijn de percentages in vergelijking met eerdere metingen alleen maar kleiner geworden. Nederland blijft hierin achter bij andere goed presterende landen. Zo haalt bijvoorbeeld in Engeland 18% van de leerlingen het hoogste niveau op zowel de lees- als de rekentoets. Dit duidt erop dat het Nederlandse onderwijs goed in staat is om zwak presterende leerlingen op het basisniveau te brengen, maar moeite lijkt te hebben om talentvolle leerlingen te laten excelleren.
PIRLS en TIMSS worden beide geïnitieerd door de International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA) en worden in Nederland uitgevoerd in opdracht van de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO), onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Het volledige rapport is te lezen op http://purl.utwente.nl/publications/82325.
