Lansu laat afbeeldingen zien van verschillende honden. De zaal kan makkelijk de woorden trouw, eigenwijs en agressief toekennen aan de viervoeters. De volgende reeks zijn gezichten. Een stuk moeilijker om te beoordelen, blijkt. ‘Bij mensen zijn we voorzichtiger. Een stukje schroom komt hier bij kijken’, verklaart Lansu.
De quiz die volgt, bevat zeven vragen, te beantwoorden in twee minuten. Uit de antwoorden wordt duidelijk hoe ons denken werkt. Het eerste denksysteem is automatisch, intuïtief, associatief, generaliserend en volgens verwachtingen. Het tweede, cognitieve denksysteem, is inspannend, kost meer moeite, vraagt concentratie en is selectief actief.
Uit de vraag over de sequoia blijkt dat het eerder genoemde cijfer invloed heeft op het later geschatte getal. ‘Eerdere informatie heeft invloed op ons oordeel’, zegt Lansu en ze legt nog een denksysteem uit: ‘we zijn geneigd om moeilijke vragen, bijvoorbeeld over een aan te nemen sollicitant, te vervangen door een makkelijke. Wat voelt goed? Het goede gevoel gaat dan overstemmen. Je bent minder objectief.’ Als tip geeft ze mee om tijdens sollicitatieprocedures eerst zakelijk en gestructureerd dezelfde vragen aan elke kandidaat te stellen en pas daarna je gevoel te laten spreken.
De vaak onbewuste denkwijzen, sturen dus gedrag en werkelijkheid. Dergelijke mechanismen kunnen ook een rol spelen in de carrièreontwikkeling van vrouwen. ‘Als je al die kleine dingen bij elkaar optelt, kan het de loopbaan beïnvloeden.’ Om dat te voorkomen raadt Lansu aan om een aantal rolmodellen meer zichtbaarheid te geven, te zorgen voor een pro-diversiteitcultuur, normen en waarden en voor sponsoring; iemand die je verder kan helpen in je loopbaan.’
Foto: Gijs van Ouwerkerk