De zaal van het Amsterdamse Trippenhuis zit vrijdag vol tijdens de presentatie van het KNAW-rapport over fraude en gestuntel in de wetenschap. Heel spectaculair is de uitkomst niet: de commissie-Schuyt vraagt om meer onderzoek naar fraude en onzorgvuldig databeheer, maar extra regels of toezichthoudende organen zijn niet nodig. In de woorden van voorzitter Kees Schuyt: “Liegen en stelen is ook in de wetenschap verboden, en dat is het altijd al geweest.”
Hoogleraar Schuyt en zijn commissie worden geprezen. KNAW-president Hans Clevers, VSNU-voorzitter Sijbolt Noorda en NWO-voorzitter Jos Engelen zijn vol lof over het rapport. Ook in de zaal pennen mensen driftig mee bij de aanbevelingen; ze zijn “geïntrigeerd” en “enthousiast”.
Maar sommige wetenschappers blijven met vragen achter. “Ik hoop dat we straks te horen krijgen wat we moeten doen bij vermoedens van fraude”, zegt biomedicus Saskia Ebeling van de Universiteit Utrecht in de pauze. Ze blijkt niet de enige die conclusies in het rapport mist. Frank Miedema, lid van de raad van bestuur van het UMC Utrecht, brengt de discussie goed op gang als hij pleit voor hardere afspraken over databeheer en de manier waarop wetenschappers onderzoek doen.
Over het voorstel van de commissie om wetenschappers een eed te laten afleggen wordt in de wandelgangen veel gepraat. “Wat een onzin”, zegt promovendus Bob Siegerink van het Universiteit Leiden Medisch Centrum. “Als ik over een paar weken mijn proefschrift met goed gevolg verdedig, word ik ook al herinnerd aan mijn rechten en plichten als wetenschapper. Een gelofte zal een echte fraudeur niet weerhouden.”
HOP, Petra Vissers