 |
| De tenure track is inmiddels bij alle faculteiten ingevuld, al zijn er onderling verschillen. Foto: Arjan Reef |
Gerard van der Steenhoven, decaan van de faculteit TNW, is erg enthousiast en noemt de tenure track `essentieel voor de gezondheid van de universiteit'. Voor TNW vormde 2009 het jaar van de pilotfase op tenure track-gebied. Vijf onderzoekers die in dit jaar werden aangenomen kregen een `op de persoon toegesneden' prestatiecontract. Sinds 1 januari 2010 ligt er een formeel beleid - goedgekeurd door de faculteitsraad - op tenure track -aanstellingen bij TNW. `Al blijft het systeem wel in ontwikkeling, het gaat immers om een complete verandering in het personeelsbeleid.'
TNW heeft nu twaalf tenure trackers in dienst, waarvan twee vrouwen en tien mannen. Dit zijn de onderzoekers die in 2009 zijn binnengekomen op een UD of UHD-positie en een aantal zittende wetenschappers van wie het contract is omgezet. `Het gaat om mensen van wie wij als selectiecommissie denken dat zij professorabel zijn.' De selectie is daarom zwaar, zegt Van der Steenhoven. Er vindt per kandidaat een voordracht plaats en een interview. Ook is advies van minimaal twee referenten noodzakelijk. `Wil je als universiteit excellent zijn in onderzoek, dan moet je selecteren.' Eenmaal aangenomen worden aan het wetenschappelijk talent zware eisen gesteld, zegt Van der Steenhoven. `Het publiceren van artikelen en het indienen van onderzoeksvoorstellen bij NWO en andere onderzoeksorganisaties legt een zware druk op mensen. Maar in ons huidige onderzoeksbestel kan het niet anders. Het is wel frustrerend dat een afwijzing niet altijd te maken heeft met de kwaliteit van het voorstel maar soms ook veroorzaakt wordt door een gebrek aan middelen.'
Hoewel de druk op de wetenschappers in een tenure track-aanstelling dus groot is, zijn er nog geen uitvallers bij TNW te noteren. De ervaring van de Rijksuniversiteit Groningen, die de tenure track al een paar jaar geleden invoerde, is dat mensen op twee zaken afhaken: de aanstelling blijkt toch te zwaar en de onderzoeker slaat een andere richting in, of hij of zij krijgt elders een baan als hoogleraar aangeboden. `Binnen TNW hebben wij dit soort ontwikkelingen nog niet meegemaakt met tenure trackers, maar als het zo zou gaan, dan vind ik dat prima. Het is belangrijk dat mensen zich ontwikkelen, en dat er dus doorstroming is.'
De faculteit EWI had de eerste tenure tracker al vier jaar geleden in huis. `Het is een mooi systeem', zegt Ton Mouthaan, decaan van de faculteit. `De filosofie erachter is dat je veelbelovende stafleden aan je wilt binden, maar deze mensen hebben zich nog niet helemaal bewezen. We vermoeden alleen dat ze heel goed zouden kunnen zijn.'
EWI heeft nu 7 tenure trackers in dienst: 3 vrouwen en 4 mannen. Omdat `de markt' momenteel krap is, betekent dat niet dat elke sollicitant ook op een tenure track-positie komt, zegt Mouthaan. `En we kijken verder dan alleen posities als ud1 of ud2. Ook veelbelovende promovendi kunnen in een soort van tenure track-aanstelling geplaatst worden. Die mensen willen we immers graag behouden. De markt bepaalt dus voor een groot deel of een tenure track-aanstelling wel of niet kan.'
Of de druk aanvaardbaar is voor jonge onderzoekers met een dergelijk prestatiecontract, vindt Mouthaan een lastige vraag. `Voor een beoordelingscommissie is het vooral goed kijken wat je verlangt van een kandidaat. Er zitten wezenlijke verschillen tussen de onderzoeksgebieden. Je kunt niet dezelfde eisen stellen aan iedere wetenschappers. De afspraken die worden gemaakt zijn daarom heel persoonlijk en hebben voor een heel groot deel te maken met de onderzoeksmarkt waar hij of zij in zit.'
De begeleiding van de tenure trackers gebeurt bij EWI via de hoogleraren, de vakgroepvoorzitters. `De eigen groep vangt een directe collega op. Maar daarnaast is er er binnen het tenure track-systeem ook het een en ander geformaliseerd. Zo vindt eens per jaar een evaluatie plaats door een commissie die speciaal is ingesteld om de vorderingen van de kandidaten te bekijken. Alle ud's en uhd's moeten daarvoor hun cv inleveren.'
Ook EWI heeft nog niet te maken gehad met dropouts. Bovendien worden de tenure trackers alleen op bestaande vacatures gezet. Volgens Mouthaan is er daarom altijd plek voor de wetenschapper, als hij of zij uiteindelijk het einddoel - een aanstelling als hoogleraar - bereikt. `We stellen dus absoluut niet meer mensen aan dan we financieel aankunnen.'
Paul van Loon, decaan van de faculteit MB, vindt dat een tenure track `verheldert'. `Het is een duidelijk traject voor een talentvolle wetenschapper, en daarom belangrijk om in te voeren in onze faculteit. Het is echt een systeem van deze tijd.' MB heeft het beleid van TNW voor een groot deel vertaald naar haar eigen faculteit. Een interne commissie is momenteel nog bezig om allerlei criteria vast te stellen voor de verschillende MB-onderzoeksgebieden.
`Onze arbeidsmarkt is niet zo krap als die bij TNW, dus daarvoor hebben wij dit instrument niet nodig', legt Van Loon uit. `Maar het biedt talentvolle mensen wel perspectief.' Verder bekijkt MB ook hoe met het zittend personeel moet worden omgegaan. `Er is dus ook veel intern talent aanwezig, waarvan vakgroepvoorzitters wellicht vinden dat ook zij de kans moeten krijgen hoogleraar te worden.'
Van Loon hoopt per 1 januari 2011 de normering en randvoorwaarden rondom het tenure track-beleid bij MB rond te hebben.
