`Het was de eerste vraag die ze me stelden toen ik weer op de UT kwam', vertelt hij. `Wat wil je precies? Nou, zei ik, een doctorstitel en een eigen zaak.' Ondernemen is Ma met de paplepel ingegoten. `Van kinds af aan word je in onze cultuur als het ware stilzwijgend het familiebedrijf ingetrokken. Ook tijdens mijn studie elektrotechniek hier aan de UT, werd er vaak een beroep op me gedaan als het druk was. Mijn drie zussen, die ook allemaal zijn afgestudeerd en een baan hebben, springen zo nu en dan nog bij. Mouwen omhoog en meewerken. Van hard werken ga je niet dood, was en is nog altijd het devies.'
Ma werkte na zijn UT-studie een jaar bij Polar Systems in Den Bosch, een bedrijf dat computersystemen ontwikkelt voor de petrochemische industrie. Daarna werkte hij anderhalf jaar bij UT-spinoff 3T. `Aan een intelligente wasbol voor Unilever', grinnikt hij. Weer anderhalf later, toen het project afliep, kwam hij bij de Light Wave Device Group. `Het werken op projectbasis beviel me altijd wel, het is erg afwisselend.' Steeds als hij even between jobs zat, verdiende hij z'n brood in het restaurant. `Dat is heel ander werk, je bent veel meer onder de mensen en daar houd ik wel van. Alleen, ik vind het niet voldoende uitdagen. Je hebt toch gestudeerd en daardoor een andere manier van denken dan je collega's. Je wilt continu dingen verbeteren; stilstand is immers achteruitgang.'
Toen zijn vrouw hoogzwanger was van hun derde kind, nam Ma haar plaats in het Chinese restaurant in Enschede over. Een leuke tijd, oordeelt hij achteraf, juist door de uitdagingen waarvoor hij kwam te staan. `De hele binnenstad ging op de schop en we zaten middenin die bouwput.' Het vergde veel van zijn improvisatievermogen. `Het beviel me goed, het was twee jaar achter elkaar écht ondernemen.'
Toch bleef de wetenschap trekken. `Uiteindelijk heb ik vorig jaar de knoop doorgehakt. Ik was toe aan iets anders. Ik heb toen meteen twee mensen aangetrokken voor het restaurant, zodat ik niet meer iedere avond aan het werk hoef. Mijn ouders zijn rond de zestig en die moeten ook een keer gaan genieten. Ze zijn van een generatie die heel hard werkt en altijd denkt: genieten doen we later wel. Dat laatste vergeten ze echter vaak.'
Hij solliciteerde bij de UT en kon kiezen uit een aantal projecten. Sinds januari werkt hij met Vitali Svetovoy aan een onderzoek naar zogenaamde Casimirkrachten. In vacuüm, ontdekte de Nederlandse natuurkundige Hendrik Casimir in 1948, trekken twee extreem dicht (tussen de tien en vijfhonderd nanometer) bij elkaar geplaatste ongeladen metalen platen elkaar aan. Het doel is om met een goed onderbouwd verhaal een STW-subsidie in de wacht te slepen voor verder onderzoek naar dit fenomeen. Ma: `Met dit project kun je echt scoren. Met het toenemende belang van nanotechnologie wordt het steeds belangrijker een methode te vinden waarmee je het Casimir-effect nauwkeurig kan meten.' Een moeilijk project, realiseert hij zich. Ma (met zijn handen richting plafond): `Maar, wat heb ik te verliezen?' Schertsend vergelijkt hij zichzelf met de mythische held Heracles. `Ooit stond hij op een T-splitsing. Het ene pad zou een lang leven betekenen in de luwte, het ander een kort leven, maar wel vol roem en bekendheid. Hij koos voor het laatste. Ik kan hard onderuit gaan, maar er ook echt mee scoren.'
Ke-Chun Ma: …een doctorstitel en een eigen zaak… (Foto: Arjan Reef)
