Als je pal voor het pand van Riezebos staat in Harderwijk, heb je nog geen idee dat slechts een dunne roldeur je van een godsvermogen aan kunst scheidt. Behalve de enigszins kleurhoudende, valig paarse deuren is het eigenlijk maar een mistroostig, grijzig bedrijfspand, ergens op een non-descript terrein in de stad. Het zou evengoed een opslag voor een zieltogend klusbedrijf kunnen zijn. Bewust, laat Riezebos weten. ‘Je wilt natuurlijk geen ongewenste aandacht hier.’
Even daarvoor kwamen hij en zijn kersverse bruid Linsey aanscheuren in een knalroze BMW Z4, cabrio. En omdat deze decemberdag uitzonderlijk zacht is voor de tijd van het jaar, rijden ze met de kap eraf. ‘Maar wel met kerstmuziek!’ lacht Riezebos. ‘Ik geniet gewoon enorm van alles.’ De kleur van de auto weerspiegelt de roze wolk waarop hij momenteel leeft, blijkt later.
Boksring
Bij binnenkomst staan (en liggen) meerdere doeken van zo’n twee bij twee meter in de meest felle kleuren op de grond en aan de muur. Een wirwar aan dozen, lappen, kwasten, potten en tubes liggen wat beteuterd rond een enorme, professionele boksring te kijken. Volledig gepersonaliseerd, dat wel: op de touwen staat Riezebos’ levensmotto The only way is all-in. In een van de hoeken staat zijn naam. Een volgend project, klinkt het, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En voor Riezebos is het dat ook.
Wijn
Eerst koffie. Da’s nodig, want de twee meter lange Harderwijker is gisteren uit China overgekomen en zijn remedie tegen de jetlag is gewoon een avond flink doortanken. Tel daar, naast zijn uitgesproken voorliefde voor wijnen, een tattoo van een glas limoncello bij op en het plaatje is compleet. In het kantinetje van het pand staan de lege getuigen ervan langs de hele muur, op de kast, voor het raam en op het aanrecht. Riezebos is namelijk obsessief bezig met de wereld van wijn. Niet omdat hij alcoholist is, maar omdat hij naar eigen zeggen een niet te stillen honger heeft naar kennis erover.
Asperger
Mensen met Asperger willen alles tot op de bodem uitzoeken en grote fascinatie voor de meest uiteenlopende onderwerpen ontwikkelen. Door zijn hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit is Riezebos mateloos gefascineerd door culturele gebruiken of uitingen die wereldwijd aanslaan. Een daarvan is wijn.
‘Ik wil het leven tot de max leven en het helemaal begrijpen’, zegt de kunstenaar, die aan een halve vraag genoeg heeft voor een monoloog van enkele minuten. ‘Op mijn studentenkamer dronk ik de meest goedkope bocht. Maar om het hele spectrum van wijnen te kennen moet je ook de duurste proeven. Er staan hier een aantal flessen die ik voor bijna tachtigduizend euro gekocht heb. Niet omdat prijs per se iets zegt, maar omdat je alles moet proberen om het door en door te kennen. Daarin ben ik niet alleen. Over de hele wereld brengt wijn mensen bij elkaar, van China tot Europa en de Verenigde Staten. Ik ben in de gelukkige positie om het hele assortiment te kunnen proeven. Maar ook alle chemische processen in de wijn en de hele culturele associaties erbij vind ik fascinerend. Dat zo’n fles dan soms zoveel kost vind ik niet belangrijk, omdat de unieke beleving onbetaalbaar is.’
Unieke belevenissen
Volgens hem is het allemaal onderdeel van de nooit stoppende studie en ook van zijn kunst. ‘Als voorbeeld organiseerde ik ooit voor een opdrachtgever een speciaal diner en wijnproeverij, met een chef-kok erbij. Ik nam die opdrachtgever mee in het hele verhaal van die wijn, het wijnhuis, de streek, de druiven, de bodem. De laatste slokken van die fles mengde ik met verf, waarmee ik zijn schilderij waar hij bij was afmaakte. Daarna plakte ik de etiketten van die wijnfles bij op het schilderij. Zo is het werk niet alleen een verzameling verfstroken, maar onderdeel van een uitvoerige belevenis. Een eenmalige gebeurtenis die extreme waarde heeft voor de ontvanger.’
Dat is de Riezebos-methode. En de opdrachtgevers betalen er grif voor, want en passant deelt Riezebos mede dat zijn werken vanaf dit jaar voor 250 duizend euro per stuk van de hand gaan. Een snelle optelsom na even rondkijken in de hal geeft een plaatje van enkele miljoenen. Volgens Riezebos is dat terecht. ‘Het is niet zo dat ik steeds opnieuw hetzelfde Mickey Mouse-plaatje zit te schilderen. Met veel schilderijen ben ik maanden bezig en het worden unieke, betekenisvolle documenten van wat me op dat moment bezighoudt. Dat mag wat kosten.’
Games
Een andere obsessie van hem, ook uitgewerkt in kunst, gaat verder terug: videospelletjes. ‘Vroeger voelde ik me nooit begrepen, op school niet of in sociale settings. Ik begreep niet waarom het schoolsysteem mij zo inperkte. Als ik een som kreeg, ontwikkelde ik zelf een oplossing. De aangereikte methoden, daar kon ik niks mee. Ik wil het zelf doen. Het schoolplein, met alle sociale aspecten daarvan, werd geprojecteerd als zijnde de enige mogelijke manier om te leren en te groeien als mens. Terwijl ik bij wijze van spreken op mijn eigen schoolplein stond en niet begreep waarom dat de enige manier moest zijn. Thuis vluchtte ik in die videospelletjes. Daar was geen kritiek, alleen mijn eigen beleving. En als het fout ging begon ik gewoon opnieuw. Ik vond het ook enorm belangrijk om de eerste te zijn die een nieuw spel uit Japan wist te importeren, lang voordat het grote publiek in Europa er bekend mee werd.’ Op zijn armen prijken tattoos van meerdere games: Zelda, gepixelleerde levenshartjes en space invaders.
Om die bepalende kindertijd om te zetten in een kunstproject, liet Riezebos zijn vroegere kinderkamer opnieuw nabouwen in zijn studio. Kosten noch moeite werden gespaard. De vloerbedekking werd speciaal opnieuw met de hand geknoopt in India. Hij kijkt ondertussen met een soort eerbied naar een poster van Super Mario Bros 3 aan de muur in de kantine.
Filosofie
De stap van de middelbare naar de universiteit was een verademing voor hem. Aan de UT kon hij helemaal zijn eigen gang gaan en werd vrij denken juist gestimuleerd. ‘Ik ben niet zo van het stilzitten, dus colleges vond ik verschrikkelijk. Daar kwam ik zo min mogelijk. Maar geef me een studieboek en dan komt het wel goed.’ Dat blijkt een understatement; hij wist vier studies tegelijk af te ronden: psychologie, bedrijfskunde, communicatiewetenschappen en filosofie.
Hoewel Riezebos uiterst formeel uit zijn woorden komt — nog zo’n kenmerk van zijn Asperger — kan hij zich het beste uiten in kunst. Daarin onderzoekt hij psychologische thema’s en verwerkt hij het gedachtegoed van meerdere filosofen. Immanuel Kant is een van zijn grote voorbeelden. De zeventiende-eeuwse filosoof staart je vanaf Riezebos’ kuit aan als tattoo. ‘Sommigen denken dat het Mozart is’, lacht hij als een boer met kiespijn.
Vanuit een christelijk-gereformeerde opvoeding kreeg Riezebos een vaste set waarden en overtuigingen aangereikt om de wereld te beschouwen. Dat werkt niet zo goed bij mensen met Asperger. En meer dan een uur stilzitten in een kerk was ook al problematisch. ‘In de filosofie kreeg ik eindelijk antwoorden op vragen waar ik mijn hele leven al mee worstelde. Er waren blijkbaar honderden tot duizenden jaren geleden al mensen die zich dezelfde dingen afvroegen. Die toen al handvatten gaven om naar de wereld te kijken en er je eigen invulling aan te geven. Wat een verademing.’
‘Sommige kunstenaars vinden commercie een beetje viezig.
Ik denk dan: wil je verkocht worden of niet?’
Een christelijk adagium dat Riezebos wel degelijk lijkt te hebben overgenomen is ‘woekeren met je talenten’. Getuige ook zijn persoonlijke motto: All-in is the only way. Dat hij het kunstenaarschap nogal commercieel aanvliegt, vindt hij zelf helemaal prima. Het sluit voor hem volledig aan op zijn ondernemerschap. ‘Er zijn van die kunstenaars die commercie een beetje viezig vinden, want als je daarin mee gaat ben je een producent en geen kunstenaar, zeggen ze. Onzin, want ieder werk dat ik maak is nog steeds uniek, nog steeds volledig Peter Riezebos. Ik denk dan: Je wilt toch dat je werk verkocht wordt? Dan moet je geen kans onbenut laten om je merk uit te bouwen. Neem het merk ‘Vincent van Gogh’. Ook al maak je iets perfect in zijn stijl na, zonder het stempel Van Gogh levert het nauwelijks iets op. Maar blijkt het toch van hem te zijn, dan vinden we het ineens miljoenen waard.’
Peter Riezebos Fonds
Omdat de UT hem de ruimte bood om zijn eigen weg te vinden zónder hem in een keurslijf te duwen, richtte hij een aantal jaar geleden het Peter Riezebosfonds op. Af en toe doneert de kunstenaar daarin een bedrag, waarmee getalenteerde studenten die voor uitdagingen staan toch de kans krijgen hun eigen studierichting te bepalen. ‘Ik ben de UT eeuwig dankbaar. Dat ik mocht meeschrijven aan grote publicaties, bijvoorbeeld. Soms ging ik mee naar een conferentie, bijvoorbeeld in Kuala Lumpur. Dat dat kan, is toch ongelooflijk? Dat docenten ‘nou, zoek het maar uit’ zeggen en je dat vertrouwen geven. Een van mijn begeleiders liet zelfs een kamertje voor me inrichten waar ik kon schilderen, omdat hij wist dat dat mijn beste manier van zelfexpressie was. Dat was zo geweldig, daar wil en kan ik nu iets voor terug doen.’
Van zich afslaan
Maar hoe zit het nu met die boksring? Ook daar heeft Riezebos een uitgebreide verklaring voor. De gevolgen van zijn zelfbenoemd hedonistische levensstijl (veel feest, veel eten, veel reizen, veel drinken, hij weet het zelf) probeert hij met een personal trainer te verzachten. Krachttraining en fitness deed hij al, tot zijn trainer boksen introduceerde. ‘Dat grijpt weer terug op mijn jeugd. Het is net als met die wijn; om het leven volledig te begrijpen, moet ik alle uitersten meemaken. Daarom wil ik nu ook ervaren wat het is om van me af te slaan. Dat vind ik heel moeilijk, want als kind al was ik altijd bezig met aardig gevonden worden, je wilt niets liever dan erbij horen. Maar ik begreep gewoon niet hoe. Nu heb ik me ingeschreven voor een bokswedstrijd, met publiek erbij. Die ervaringen, het fysiek-technische, het tactische, het uitputtende en ook de druk om voor publiek te presteren, neem ik weer mee in een volgend kunstproject. Ja, ook als ik eventueel knock-out geslagen word.’
Liefde
Terug naar het begin. Riezebos komt dus net terug uit China, om daar met vrienden de bruiloft met Linsey, waarmee hij sinds augustus getrouwd is, nog eens over te doen. Tegelijk is dat voor hem een gelegenheid om voor publiek wat live-schilderwerk te doen en nieuwe opdrachten binnen te halen.
Ook zijn relatie met Linsey leverde een kunstproject met een hele reeks schilderijen op. Een lijvig boek getiteld Amor vol screenshots van WhatsApp-berichten met liefdesverklaringen en foto’s van feest en schilderkunst laten zien hoe de immense doeken tot stand kwamen. ‘Sinds ik Linsey ken, heb ik weer zin in het leven. Ik wil er niet te veel over zeggen, maar mijn vorige huwelijk was niet makkelijk. Van de scheiding ben ik best een tijd depressief geweest. Dat er dan zo iemand als Linsey voorbij komt, je weer opraapt en zin geeft in alles, dat is ongekend. Dat geluk, dat wilde ik uiten.’ Het leidde zelfs tot een kunstwerk van tien meter, dat de geliefden samen beschilderden met hun lichamen.
Vluchtschema
Lang is hij trouwens niet in thuisbasis Harderwijk, want rond de feestdagen maakt hij nog een live-schilderij in New York, dat hij gelijk combineert met een kersttripje met zijn schoonmoeder. Voor oud en nieuw zit hij in Edinburgh, waarna hij even terugkeert naar Nederland en dan naar Taipei in Taiwan vliegt. Daarna moet hij in Singapore zijn voor weer een kunstevent en volgen nog Sidney in Australië en Seoel in Zuid-Korea. En dan moet het nog februari worden. Wat Linsey ervan vindt? ‘Je moet er wel tegen kunnen ja. Gelukkig gaat het goed en geniet ze met volle teugen. Ze is zelf fotografe en werkt actief mee aan kunstprojecten. Maar we doen het tegenwoordig iets rustiger aan.’
Hoe de toekomst eruitziet? Hij kijkt er positief op vooruit, maar hoopt dat hij nog lang kunst kan blijven maken. ‘Ik ben een blij mens. Ik sta op met een blij gezicht, ik ga naar bed met een glimlach. Dat het leven een keer ophoudt, maakt dat het leven wat je hebt extra waardevol is.’
