Homoacceptatie; meer zichtbaarheid nodig op UT

| Martin ter Denge

De homoacceptatie onder middelbare scholieren holt achteruit, zo blijkt uit het onlangs gepubliceerde onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Sterre Mkatini, adviseur Diversity, Equity and Inclusion (DEI) en Thom Kastelein, voorzitter van de LGBTQIA+-studentenvereniging Exaltio, leggen uit waarom regenboogvlaggen meer zijn dan symboolpolitiek.

‘Ik schrok er wel van,’ zegt Kastelein over de onderzoeksresultaten. ‘Dit zijn dus de leiders van de nabije toekomst.’ Toch blijft hij geloven in verbetering. ‘Bij dit nieuws wil ik van de hoed en de rand weten en heb het onderzoek helemaal doorgespit. Het blijkt dat mensen op latere leeftijd bijdraaien en het iets genuanceerder gaan zien. Daar hoop ik dan maar op.’

Polarisatie en social media

Ook Mkatini spreekt haar zorgen uit. ‘Het is toch te bizar dat dit in 2026 kan. Je merkt in de politiek al langer een polarisatie. En mede door sociale media komen mensen in een informatiecirkel terecht die voor steeds verdere radicalisering kan zorgen. Daarom is het zo belangrijk om dit te blijven herhalen: wij zijn een inclusieve universiteit waar iedereen welkom is. En dat moeten we in al onze uitingen laten zien.’

Daarom is ze minder te spreken over het feit dat de UT vorig jaar de DEI-trainingen voor eerstejaars vanwege de financiële situatie schrapte. ‘Je wilt ze bij binnenkomst al meegeven wat de verwachtingen zijn qua respectvol gedrag.’

Geen symboolpolitiek

Volgens haar zou de UT in navolging van Saxion ook permanent een pride-vlag moeten ophangen. ‘En een regenboogzebrapad zou ik ook fantastisch vinden. Dat gaat verder dan symboolpolitiek: het is een duidelijk signaal dat iedereen hier welkom is.’

Ook is er op beleidsniveau nog het een en ander te verbeteren, weet Mkatini. ‘Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van inclusieve taal in vacatures. Gebruik geen hem/haar, maar een inclusiever alternatief. Dat soort kleine aanpassingen maken een wereld van verschil voor degene die het aangaat.’

Misgenderen, deadnamen en neutrale toiletten

Kastelein heeft in zijn vijf jaar op de UT zelf weinig tot geen negatieve ervaringen op de universiteit. ‘Maar ik ben pas sinds mijn tweede jaar uit de kast, zie er redelijk normatief uit en loop er verder niet mee te koop. Van non-binaire en trans-leden in onze gemeenschap hoor je weleens verhalen over misgenderen en deadnaming (het gebruiken van iemands oude naam nadat diegene expliciet een andere naam heeft gekozen, red.). Hij legt uit dat het niet zozeer gaat om per ongeluk verkeerd gebruik van iemands naam of voornaamwoorden. ‘Dat kan een keer gebeuren. Maar als iemand het structureel doet, kan het erop duiden dat diegene het erom doet en iemand anders dus niet accepteert.’ Ook over de beschikbaarheid van genderneutrale toiletten hoort hij verhalen. ‘Er zijn al veel van die toiletten, maar het lijkt erop dat ze nu gewoon het bordje voor de vrouwenwc’s hebben vervangen. Er zijn nu mannen- en genderneutrale toiletten.’

Hij voegt toe dat het buiten de campus soms ook fysiek en verbaal tot confrontatie kan komen: tijdens een stapavond werden leden van Exaltio vorig jaar met eieren bekogeld. ‘Ook naschreeuwen komt weleens voor.’

Geen specifieke UT- cijfers

Vanuit de UT zijn geen specifieke cijfers bekend over voorvallen. Volgens Mkatini heeft dat met privacy en de AVG-wetgeving te maken. ‘Het is een kleine universiteit. Beschrijvingen van voorvallen zouden binnen faculteiten of vakgroepen te makkelijk te herleiden zijn.’

Volgens Kastelein is er geen officieel meldpunt op de UT, terwijl Exaltio bij Saxion een eigen kamer heeft. Het is volgens Kastelein belangrijk om zichtbaar te zijn. Hij draagt daarom een sleutelhanger in regenboogkleuren aan zijn tas. Ook zou hij het fijn vinden als de regenboogvlag een vaste plek kreeg op de campus. ‘Bij Saxion hebben ze er een eigen mast voor. Dat zou hier toch ook moeten kunnen?’ Tegelijk beseft hij dat een vlag an sich niets verandert. ‘Maar het laat steun zien vanuit de organisatie en dat geeft moed.’

Een manier waarop de UT en Exaltio meewerken aan zichtbaarheid is de Pride Enschede, die dit jaar van 2 tot 11 oktober wordt gehouden in Enschede. Maandag is er een symposium, georganiseerd bij de gemeente Enschede vanuit Saxion en de UT. Verder zijn er de hele week activiteiten en vrijdag 2 oktober is het Paarse Vrijdag.

Op de vraag of al die regenboogvlaggen geen vorm van opdringen zijn, heeft hij zich voorbereid. ‘Er zijn veel mensen die zeggen dat het prima is als we zo zijn, als we het maar achter gesloten deuren houden. Maar dat is geen echte acceptatie. Als je gewoon met ons praat merk je dat we geen enge mensen zijn. Zichtbaarheid zet zich om in acceptatie.’

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.