Begin 2024 kondigt de actiegroep End Fossil een bezetting aan op de campus van de Technische Universiteit Delft. Ze willen protesteren tegen de fossiele bedrijven die tijdens een carrièremarkt studenten komen werven. De actievoerders informeren de universiteit over hun protestplannen.
Universiteitsblad Delta ontdekte vorige week dat de TU de namen van vijf actievoerders vooraf deelde met de politie. Het zou onder meer gaan om een medewerker van de faculteit mechanical engineering en nog vier anderen. Delta vermoedt dat het om studenten gaat.
Volgens een woordvoerder van de TU Delft deelde de universiteit de gegevens ‘op basis van een verzoek van de politie’. Maar dat mag niet zomaar, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens, de privacywaakhond die ook toezicht houdt op de Wet politiegegevens. De AP gaat bij de universiteit en de politie opvragen hoe ze dit geregeld hebben.
De AP wil nog niet op de zaak zelf reageren, maar benadrukt dat studenten net als iedereen het recht hebben om te demonstreren. Dat is een grondrecht, net als privacy en zorgvuldige behandeling van persoonlijke gegevens.
Ernstig
Er is een belangrijk verschil tussen een vordering en een verzoek van de politie, legt een woordvoerder van de AP uit. ‘Bij serieuze aanwijzingen of verdenkingen mag de politie natuurlijk optreden en ook documenten vorderen. Maar dan moet er wel wat ernstigs aan de hand zijn. Daarbij moet ook de officier van justitie akkoord hebben gegeven.’
Om een vordering lijkt het bij de TU Delft echter niet te gaan. Tegen Delta zegt de universiteit dat er een convenant is gesloten met de politie, dat de mogelijkheid zou bieden om informatie uit te wisselen.
Maar de AP-woordvoerder benadrukt: ‘Het delen van persoonsgegevens kan alleen als daar een grondslag voor is. Een convenant alleen is niet genoeg.’ Was er grondslag voor het delen van gegevens met de politie in het geval van deze vreedzame bezetting? ‘Als dat zo is, dan moet de universiteit dat kunnen toelichten. En ook moet zij kunnen aantonen dat er geen manieren waren die een minder grote inbreuk op de grondrechten zouden maken.’
Risico-inschatting
Volgens de TU Delft was het delen van de gegevens noodzakelijk voor een adequate risico-inschatting. De AP stelt echter dat ‘zo’n zware inbreuk doen op grondrechten’ alleen mag ‘als een minder ingrijpende manier niet mogelijk is’. Een universiteit moet dus kunnen aantonen dat andere methodes niet werken.
‘Een politieagent kan ook gewoon langsgaan en zien wat er aan de hand is om het risico in te schatten’, voegt de woordvoerder toe. ‘Daar zijn persoonsgegevens niet voor nodig.’
Universiteitsblad Delta vermoedt dat de TU Delft wel vaker namen van demonstrerende studenten en medewerkers met de politie deelt. In hoeverre dit ook bij andere universiteiten en hogescholen gebeurt, is niet duidelijk. Hogeschoolblad Bron vroeg het aan Fontys; een woordvoerder liet weten dat de hogeschool geen namen doorgeeft aan de politie.
'UT deelt geen persoonsgegevens met politie'
U-Today deed navraag bij integraal veiligheidsmanager Erwin Medendorp over de werkwijze van de UT. Die verschilt van die van de TU Delft, laat Medendorp weten. 'We hebben geen convenant met de politie rondom het delen van persoonsgegevens. Wel hebben wij in ons cameraregelement aangegeven dat rechtshandhavingsinstanties, zoals de politie, rechter-commissaris of (hulp)officier van justitie, camerabeelden kunnen vorderen, gebaseerd op een wettelijke grondslag. In dergelijke gevallen is de UT verplicht deze camerabeelden te verstrekken. Ook in algemene zin geldt dat als de politie informatie vordert, ook persoonsgegevens, wij gebonden zijn aan de wet en wij die informatie moeten delen.'
Hij vervolgt: 'Als iemand een demonstratie wil organiseren – ook op onze campus – dan zal de organisatie dat minimaal 2 dagen (48 uur) van te voren melden bij de gemeente. Zelf delen wij op voorhand geen namen van demonstranten – voor zover die al bij ons bekend zijn – met politie. En zolang er geen sprake is van incidenten die bij te dragen aan (het gevoel van) onveiligheid op het terrein en in de gebouwen van de UT of van strafbare feiten, delen wij ook achteraf geen namen met politie.'
