UT-onderzoekers op Zwarte Cross: ‘Mijn artiestenbandje gaat de komende maand niet meer af’

| Jelle Posthuma

Verschillende UT-wetenschappers geven komend weekend college in de ‘Universitent’ op de Zwarte Cross. UT-onderzoeker Ton Spil, die het publiek trakteert op een lezing over bier en ICT, kijkt reikhalzend uit naar het festival. ‘Tijdens corona heb ik de Zwarte Cross misschien wel het meest gemist.’

‘Bier en ICT, gaat dit samen?’ spreekt als titel tot de verbeelding. Kan je alvast een tipje van de sluier geven?  

Spil: ‘Ik ga het publiek aan de hand van quizvragen vertellen over hoe bierbrouwerijen gebruik kunnen maken van kunstmatige intelligentie, internet of things en data in het algemeen. Voor mijn onderzoek sprak ik samen met collega-onderzoeker Robin Effing bijvoorbeeld met Heineken over hoe zij doelgroepen voor hun product Desperados bereiken aan de hand van vloggers, dj’s en sociale media. Bij Grolsch spraken we over het gebruik van data vanuit Untappd, een bekende app waarmee gebruikers biertjes kunnen beoordelen. Met deze data kan Grolsch horeca- en supermarktklanten beter bedienen. Ook vertel ik over drie eigen studentenprojecten bij de lokale brouwers Stanislaus Brewskovitch, Twentse Bierbrouwerij en Othmar.’

Het gaat dus wel degelijk samen: bier en ICT?

‘Klopt. Met internet of things kunnen brouwers en horecazaken bijvoorbeeld bijhouden wanneer een bierglas leeg is, oftewel wanneer het tijd is voor een nieuwe ronde. Of denk aan het bijhouden van het meest gedronken soort bier op een groot scherm in het café. Daarnaast kunnen brouwerijen gebruikmaken van data om bierliefhebbers beter te bereiken. Als een brouwerij moet kiezen tussen een nieuwe ketel of een investering in sociale media, lijkt de keuze makkelijk. Maar misschien levert een investering in sociale media op de langere termijn wel meer op dan die nieuwe ketel. Ook daar wil ik het dit weekend over hebben – en dat allemaal in vijftien minuten, haha.’

Wat kunnen bezoekers van de Universitent verder verwachten?

‘Verschillende lezingen over heel gevarieerde onderwerpen van collega-wetenschappers. Ze vertellen vaak op een ludieke manier over hun eigen onderzoek. Ook verzorgt UT-hoogleraar Guus Rijnders livemuziek tussen de lezingen door. Daarmee hopen we mensen naar de tent te trekken. Weet je, bij mijn eerste keer als spreker op de Zwarte Cross dacht ik: hoe krijgen we deze tent vol? Wie gaat er in godsnaam tijdens een festival naar onze verhalen luisteren? Maar het blijkt dat heel wat mensen graag onder het genot van een biertje naar een lezing komen. De bezoekers van de Zwarte Cross zijn op zoek naar divers vermaak, zo blijkt.’

Foto: Ton Spil op zijn saxofoon tijdens CuriousU (onderwijsfestival op de UT), foto door Gijs van Ouwerkerk.

Wat verwacht je verder van het festival?

‘Het wordt heel erg leuk, zeker na drie jaar afwezigheid door corona. Het is mijn zesde of zevende keer Zwarte Cross als spreker. Daarvoor bezocht ik het festival ook al eens met mijn kinderen, maar een artiestenbandje geeft toch een andere kijk op de zaak. Tijdens de voorgaande edities liep ik backstage rond bij de theaterweide en sprak ik mensen als Matthijs van Nieuwkerk en Wilfried de Jong, die ook kwamen optreden. Dan heb je een gesprekje en vragen ze waarover je gaat vertellen. Ik voelde me daardoor echt als een van de artiesten.’

Is het belangrijk voor wetenschappers om dit te doen, of vooral leuk?

‘Allebei. We laten zien hoe gevarieerd het onderzoek op een universiteit is, en dat het niet alleen maar om onbegrijpelijke dingen gaat. Het hoort bij je publieke rol als wetenschapper. Het is vergelijkbaar met de populairwetenschappelijke programma’s op tv, waar onze huidige minister Robbert Dijkgraaf ook veelvoudig was te zien. Daarin fungeren wetenschappers als ambassadeur van de universiteit, en zo zie ik mezelf tijdens de Zwarte Cross ook een beetje. We ‘verkopen’ de UT aan het festivalpubliek, laten zien dat we als wetenschappers met beide benen in de samenleving staan en creëren goodwill voor de universiteit. Misschien kiezen er zelfs wat jonge bezoekers voor de UT na onze optredens. Maar het is vooral heel erg leuk om te doen. Mijn artiestenbandje gaat de komende maand niet meer af.’

Ga je nog wat rondkijken op het festival?

‘Dat ga ik zeker doen. Ik ben een enorme muziekliefhebber, speel zelf ook saxofoon. De reggaeweide staat in ieder geval op het programma. Er komen daar altijd weer bijzondere artiesten. De vorige keer sprak ik wat artiesten uit Jamaica. ‘I have no clue where I am’, zeiden ze. ‘But it’s fucking fantastic!’ Geweldig toch? Er komen 160 duizend mensen naar de Zwarte Cross en je hoort vrijwel geen wanklank. Dat vind ik uniek. Eerlijk gezegd heb ik de Zwarte Cross de afgelopen twee coronajaren misschien wel het meest gemist van alles.’


De Zwarte Cross begint vandaag en duurt tot en met zondag. Het volledige programma van de ‘Universitent’ is hier te vinden.