College van UT’er Jurnan Schilder in pretparkuniversiteit

| Jelle Posthuma

Hoe werkt een achtbaan, zweefmolen of schommelschip? UT-docent werktuigbouwkunde Jurnan Schilder vertelt in Theme Park Science, een nieuwe YouTube-serie die deze week van start gaat, over de wetenschap achter pretparkattracties. ‘Ik wil uitleggen hoe het precies zit.’

Photo by: Richard van de Ketterij/Dekate Mousa

Presentator en bedenker van de serie is Danny van der Weel. ‘Hij heeft al een bekend YouTube-kanaal waarop hij vlogt over pretparken’, vertelt Schilder. ‘Onder zijn filmpjes kwamen regelmatig reacties te staan waarin men vroeg naar de techniek achter de attracties. Zo ontstond het idee voor een aparte serie over de ‘pretparkwetenschap’. Van der Weel benaderde mij om als expert mee op pad te gaan in de pretparken.’

Berekeningen

Schilder deed graag mee, maar onder één voorwaarde. ‘Ik wilde een stukje dieper op de materie ingaan dan normaal. Iedereen kan via Google iets vinden over hoe G-krachten werken. De ene uitleg nog net wat slechter dan de andere. Ik wil in deze serie uitleggen hoe het precies zit, zonder oversimplificatie. Tuurlijk, ik ga geen college uit een tweedejaars werktuigbouwkundevak oplepelen, dan haakt iedereen af, maar ik wil wel échte berekeningen laten zien.’

Het eerste seizoen van Theme Park Science is opgenomen in attractiepark Slagharen en gaat over G-krachten. ‘We lopen door het park en bezoeken verschillende attracties, van achtbanen tot zweefmolens’, legt Schilder uit. ‘Als er gerekend moet worden, dan verschijn ik met mijn whiteboard ten tonele. De uitleg over G-krachten begint bij de wet van Newton. Als je een beetje natuurkunde op de middelbare school hebt gehad, dan is het te doen. Ik sluit niet uit dat we – bij genoeg belangstelling – aparte filmpjes gaan opnemen, waar ik voor de echte liefhebbers de attracties helemaal doorreken.’

Tribologie en stromingsleer

De docent werktuigbouwkunde wil ook de UT bij het project betrekken. ‘Denk bijvoorbeeld aan de labfaciliteiten van de UT. Ik wil UT-onderzoekers in de tribologie (wrijvingsleer, red.) en stromingsleer gaan benaderen, want deze wetenschappen spelen een grote rol bij het ontwerpen, bouwen en onderhouden van pretparkattracties. Maar je kunt ook denken aan andere vakgebieden, die bijvoorbeeld de operationele kant van een pretpark onderzoeken.’

Het coronavirus is vanwege de verplichte sluiting een flinke strop voor de pretparken, maar voor de opnames kwam het goed uit, weet Schilder. ‘We konden een dag lang vrij rondlopen in Slagharen. Het resultaat is deze week te zien in de eerste aflevering van Theme Park Science.’ Aan belangstelling geen gebrek, vertelt de UT-docent. ‘De pretpark-community in Nederland is best groot. Er zijn genoeg mensen geïnteresseerd in de wetenschap achter de pretparkattracties. En wie weet. Misschien gaan er door deze serie uiteindelijk wel een aantal van hen werktuigbouwkunde studeren aan de UT.’