De sluiproutes van Alzheimereiwitten

| Rense Kuipers

Onderzoeker Kerensa Broersen krijgt ruim 90 duizend euro van Alzheimer Nederland. Ze zet de beurs in om beter te begrijpen hoe hersencellen zich gedragen bij het ontstaan van de ziekte.

Photo by: RIKKERT HARINK

‘Ik ben bijzonder blij met deze toekenning, het is een soort hobbyproject van me geworden’, zegt Broersen, werkzaam bij de vakgroep Applied Stem Cell Technologies. ‘Meer dan bij andere voorstellen hoopte ik daarom in het bijzonder dat deze aanvraag gehonoreerd zou worden.’

Vuilnis buitenzetten

Het fundament voor dit onderzoek legde Broersen in 2018 op sabbatical bij Nobelprijswinnaar Randy Schekman in Berkeley, Californië. Ze onderzocht op moleculair niveau hoe een Alzheimer-eiwit een cel wordt uitgewerkt. ‘Een cel heeft allerlei deuren om de vuilnis buiten te zetten. Als er een naburige cel is die een schadelijk eiwit opneemt, verspreidt de ziekte zich’, legt Broersen uit.

‘Tegelijkertijd hebben cellen ook een in-house afvalverwerkingssysteem. Doorgaans werkt bij iedereen onder de vijftig à zestig jaar dat systeem prima. De cel weet daardoor een doorgaans belangrijk, maar potentieel schadelijk eiwit genaamd tau via sluiproutes naar buiten te werken. Maar als je ouder wordt, gaat het systeem haperen.’

Fundamentele celbiologie

Het onderzoek heeft een looptijd van twee jaar. Deels gaat het beschikbare geld naar extra menskracht. Een ander deel gaat naar de experimenten. Met behulp van geavanceerde technologie, waaronder CRISPR-Cas, hoopt Broersen vooral beter te begrijpen hoe het interne afvalverwerkingssysteem van een cel werkt. ‘Het is niet het doel om een behandelingsmethode te ontwikkelen. Dit is fundamentele celbiologie om beter te begrijpen hoe hersencellen zich gedragen bij het ontstaan van Alzheimer.’