Reflectieonderwijs: vijf opleidingen onder doelstelling

| Rik Visschedijk

Bij vijf van de negentien bacheloropleidingen voldoet het reflectieonderwijs ter waarde van 10 EC niet aan de doelstelling, zo schreven rectoren Ed Brinksma en Thom Palstra in een brief aan de betrokken decanen. Vier van die opleidingen vallen onder TNW-decaan Hans Hilgenkamp en één onder CTW-decaan Geert Dewulf.

Photo by: Gijs van Ouwerkerk

Hilgenkamp en Dewulf werden eind november vorig jaar door de rector vriendelijk – doch dringend – verzocht om vóór maart een ‘implementatieplan’ in te leveren: hoe gaan zij zorgen dat de reflectie op science, technology en society (RESTS) komend collegejaar een plek in het curriculum heeft? Dat was de boodschap van een brief die UT Nieuws in handen kreeg.

TNW-decaan Hans Hilgenkamp zegt dat zijn faculteit veel aan academische vorming doet. ‘Daar zijn we continu mee bezig en dat vertaalt zich ook in de beoordelingen in de Keuzegids. Onze opleidingen worden hoog gewaardeerd: zo krijgt de topopleiding technische natuurkunde drie plusjes, juist op het onderdeel academische vorming. Dat is de hoogst mogelijke score. Die waardering komt niet alleen van de studenten, maar ook van externe experts.’

STePS en Philosophy

Het RESTS-onderwijs wordt verzorgd door de vakgroepen Science, Technology and Policy Studies (STePS) en Philosophy. De bedoeling is dat iedere opleiding 10 EC aan RESTS-onderwijs in de bachelor aanbiedt. De TNW–opleidingen Advanced Technology (daar wordt 8 EC aangeboden), Biomedical Engineering (5 EC), Technical Medicine (5 EC) en Applied Physics (2 EC) voldoen niet aan de doelstelling. Bij CTW gaat het om de opleiding Mechnical Engineering. Deze opleiding is in gesprek met Strategie en Beleid over de invulling van de resterende 3 EC.

Ineke Wagenaar (Strategie en Beleid) zegt: ‘Het reflectie-onderwijs is een belangrijk onderdeel van het Twents Onderwijsmodel (TOM). Studenten leren kritisch na te denken over hun vakgebied en hoe die zich verhoudt tot andere disciplines. Ze reflecteren daarmee op wetenschap, technologie en samenleving. De decanen hebben inmiddels een aanzet ingeleverd. De rector gaat binnenkort met Hilgenkamp en de RESTS-voorzitter om tafel.’

Drie plusjes

Bij natuurkunde zijn de docenten volgens Hilgenkamp ‘zeer betrokken’ bij de opleiding en houden daarom de academische vorming in eigen hand. ‘Het gevolg is dat je die leerlijn niet in het aantal EC’s terug ziet, simpelweg omdat ze geïntegreerd zijn in het onderwijs.’ De decaan is in een ‘constructief’ gesprek met de rector over dit onderwerp. ‘Ik stel me voor dat we op docent-niveau meer verbinding maken met de RESTS-vakgroep. Vanuit hun expertise kunnen we dan naar het curriculum kijken en gezamenlijk werken aan de verdere ontwikkeling. Maar ik ben niet voor een volledige invulling van academische vorming via aparte courses door gastdocenten. Wij kiezen er juist voor om die vorming zoveel mogelijk in de modules te integreren.’

Academische vorming

Het reflectie-onderwijs is tegelijk met het TOM-model ingevoerd. ‘In eerste instantie was het de bedoeling om 15 EC aan algemene academische vorming aan te bieden’, zegt Wagenaar. ‘Toen daar weinig vooruitgang in kwam, heeft het CvB de vakgroepen Philosophy en STePS gevraagd 10 EC RESTS-onderwijs in overleg met de opleidingen in te vullen. Deze leerlijn past bij ons hightech human touch-profiel en onze insteek dat we T-shaped professionals willen opleiden. Met STePS en Philosophy hebben we daar twee uitstekende vakgroepen voor in huis.’

Volgens Wagenaar is het ‘soms wat zoeken’ naar de juiste invulling van deze vorm van onderwijs. ‘Vorig jaar heb ik een rondje opleidingsdirecteuren gemaakt. Dan hoor je dat studenten niet altijd nut en noodzaak van reflectieonderwijs inzien. Daar besteden we aandacht aan. Maar, we moeten ons niet alleen blindstaren op de ‘tevreden student’. De tevreden alumnus is net zo belangrijk. En daar draagt RESTS zeker aan bij.’