Eredoctoraten: topwetenschappers en Neelie Kroes

| Redactie

De UT bestaat 55 jaar en reikt op vrijdag 25 november bij de dies natalis eredoctoraten uit. De onderscheidingen voor ‘exceptionele academische verdiensten’ gaan naar topwetenschappers Christoph Gerber (Universiteit Basel), Hugh Herr (MIT) en Edward Tufte (Yale University). Ook oud-politica en scheidend ambassadeur van Startup Delta, Neelie Kroes, ontvangt een eredoctoraat.

Photo by: Gijs van Ouwerkerk

Christoph Gerber

Christoph Gerber (1942) is hoogleraar aan het Department of Physics van de Universiteit Basel. Zijn internationale faam heeft hij vooral te danken aan zijn doorslaggevende rol bij de realisatie van de Scanning Tunneling Microscope (STM) en de Atomic Force Microscope (AFM) begin jaren ’80. Gerber werkte als technicus aan de STM samen met dr. Gert Binnig en dr. Heinrich Rohrer. Die kregen hiervoor de Nobelprijs voor Natuurkunde. In hun Nobelrede prezen ze de bijdrage van Gerber: ‘For the technical realization of our project, we were fortunate in securing the craftsmanship of Christoph Gerber’.

In het algemeen wordt de bijdrage van Gerber – die het apparaat bouwde en aan de praat kreeg – als een formidabele prestatie gezien. Met de STM werd het voor het eerst mogelijk om op atomaire schaal de topografie van een object te bepalen. Een revolutie in het vakgebied, omdat hiermee voor het eerst atomen individueel in beeld gebracht werden.

Gerber heeft in zijn carrière een centrale rol gespeeld in de verdere vervolmaking van Scanning Probe-technieken en gerelateerde nanomechanische systemen voor verschillende toepassingen. Dat deed hij vooral bij IBM Research in het onderzoekslab Rüschlikon (Zürich). Gerber is een inspiratiebron voor studenten en wetenschappers, zowel vanwege zijn werk als met zijn just do it-uitstraling. Guus Rijnders van de faculteit TNW is zijn erepromotor.

Hugh Herr

Hugh Herr (1964) is hoofdvan de onderzoeksgroep Biomechatronica binnen het MIT Media Lab. ‘Bewegingsbeperkingen zijn niet het gevolg van een imperfectie van het lichaam, maar van technologische beperkingen.’ Die uitspraak is professor Herr in een notendop. Hij is een fanatiek bergbeklimmer. In 1982 moesten zijn onderbenen geamputeerd worden, omdat hij op grote hoogte werd overvallen door een sneeuwstorm. Drie dagen aan extreem lage temperaturen werd blootgesteld.

Het bepaalde voor een groot deel de rest van zijn leven. Herr ontwikkelde zelf speciale protheses en door intensieve operaties en revalidatie kon hij snel weer klimmen. In 1990 studeerde hij af aan het MIT (werktuigbouwkunde). In 1998 promoveerde hij aan Harvard, waar hij tot 2004 werkzaam was. Daarna ging hij terug naar Boston.

Herr richt zich in zijn onderzoek op het ontwikkelen van ‘wearable robotics’, met het doel om de menselijke fysieke capaciteiten te vergroten. Zo ontwikkelde hij een aangedreven voetprothese, een enkelprothese (die hij zelf draagt) en een aangedreven knieprothese die ook commercieel beschikbaar is. Erepromotor van professor Herr is Herman van der Kooij (faculteit CTW).

Edward Tufte

Edward Tufte (1942) is emeritus hoogleraar political science, statistics, and computer science aan Yale University. Tufte wordt door de New York Times beschreven als de ‘Leonardo da Vinci van data’. Hij schreef en gaf vorm aan vier boeken over datavisualisatie en werkt momenteel aan een boek/filmproject, genaamd ‘The Thinking Eye’.

Tufte heeft van de complexe verbinding tussen wetenschap, kunst en technologie zijn levenswerk gemaakt. Ook werkt hij aan een beeldenpark/boomkwekerij van zo’n 100 hectare, waarin hij zijn artistieke werken laat zien.

Het eredoctoraat voor professor Tufte is een gezamenlijke namens de faculteiten ITC en BMS. Voor de UT verpersoonlijkt hij de visie van BMS en inspireert hij op datagebied de mensen van ITC om geodata te visualiseren. Erepromotor is Menno-Jan Kraak (ITC).

Neelie Kroes

Neelie Kroes (1941), geregeld gezien op de campus, is tot juli van dit jaar ambassadeur van Startup Delta. Kroes slaagde er in korte tijd in de Nederlandse start-up community te verbinden en internationaal op de kaart te zetten. Momenteel is ze adviseur voor de Bank of America Merrrill Lynch, lid van de board of directors van het Amerikaanse bedrijf Salesforce en lid van de policy advisory board van vervoersbedrijf Uber.

Tijdens haar hele carrière heeft Neelie Kroes zich ingezet voor (digitale) innovatie, met name via start-ups en het MKB. Kroes raakte intensief betrokken bij de ontwikkelingen in de ICT tijdens haar posities als Europees commissaris in Brussel. Eerst als commissaris voor mededinging (2004-2009) en daarna als commissaris voor de digitale agenda (2009-2014). Haar in 2005 begonnen strijd voor lagere telecomtarieven – onder andere om roamingkosten sterk te reduceren – was een belangrijke stap op weg naar de zogenoemde Digital Single Market. Daarnaast zette zij zich in voor het aanleggen van breedbandnetwerken in Europa. Erepromotor is Wim Jonker van de faculteit EWI.