Dat zijn enkele conclusies uit de analyse van Lidwien van de Wijngaert. De UT-onderzoekster verrichtte een netwerkanalyse op basis van data verzameld door de Twentsche Courant Tubantia en RTV Oost.
Het doel van het onderzoek is uitspraken doen over macht en invloed van personen en organisaties in de regio Twente. Om dat te kunnen doen, is in kaart gebracht hoe de netwerken in Twente in elkaar zitten. De redacties van genoemde media begonnen een jaar geleden met het verzamelen van data over functies, nevenfuncties en de rollen van bestuurders en toezichthouders in de regio. Aan Van de Wijngaert de taak om er een netwerkanalyse op los te laten.
De onderzoekster kreeg lijsten met namen met daarachter de nevenfuncties en organisaties waarvan de personen lid zijn. De data is verzameld op basis van openbare online bronnen. Van de geïnventariseerde 1500 personen en 4000 functies, maakte Van de Wijngaert verschillende netwerkkaarten. In beeld zijn gebracht de clusters, schakels en relaties.
Het plaatje van het cluster onderwijs laat zien dat Wim Boomkamp, voorzitter van het college van bestuur van Saxion Hogeschool, de belangrijkste positie inneemt, gevolgd door Kees van Ast, lid van het CvB van de UT. Op de derde plekstaat Ineke van Oldeniel, lid college van bestuur Saxion Hogeschool. ‘De afbeelding zegt alleen iets over het cluster onderwijs’, verduidelijkt Van de Wijngaert. ‘Er zijn namelijk meer clusters, te weten openbaar bestuur, het bedrijfsleven, zorg, onderwijs, kunst en cultuur, service en netwerkclubs, politie en justitie, religie en sport.’
Ze vertelt dat er is gekeken naar het aantal relaties ofwel lidmaatschappen, functies en nevenfuncties. Die zijn geteld. Ook is er gekeken naar het belang van een schakel in het netwerk. Een schakel is de mate waarin een persoon de verbindending vormt tussen personen en organisaties die anders niet verbonden zouden zijn. Zo neemt Michiel Heldeweg in het gehele netwerkplaatje een belangrijke plek in.
Over het cluster onderwijs zegt de onderzoekster: ‘De data komt van mensen werkzaam bij onder meer de UT, Saxion, ROC, Twents Carmel College en Hogeschool Edith Stein. Als je dat gaat visualiseren zie je in een oogopslag welke personen een centrale positie innemen. Ook zou je kunnen nagaan of er een groepjes mensen zijn die elkaar de bal toespelen.’ Vervolgt: ‘Het kan ook zo zijn dat iemand die in het cluster onderwijs eruit springt er in het totale netwerkbeeld helemaal niet opvalt. Daarnaast kun je nagaan of er gaten in het netwerk zitten. Is er bijvoorbeeld een cluster dat niet met de buitenwereld communiceert? De kans dat je informatie mist is dan groot.’
Volgens de onderzoekster is netwerkanalyse een methode om een nieuw beeld van de werkelijkheid te krijgen. ‘Het project van de Twentsche Courant Tubantia is voor mij een middel om het denken in termen van netwerken onder de aandacht te brengen. Ik hoop zo een mind set te realiseren waarbij het kijken naar relaties centraal staat. We denken nu nog vaak in termen van groepen.’
Ze vertelt dat het bijvoorbeeld kan gaan om relaties tussen organisaties, maar ook om relaties tussen ambtenaren en burgers die met elkaar communiceren of samenwerken. ‘De knopen en relaties vormen de kern van netwerkanalyse. Als je ziet dat persoon A verbonden is met organisatie X en Y en als je ziet dat persoon B en C verbonden zijn met organisatie X. Dan kennen deze drie mensen elkaar. Er ontstaat een nieuw netwerk van mensen.’
Ze merkt op dat Twente vooral een netwerk is van bestuurders. ‘De commerciële tak en zakenwereld komen minder en meer versnippert voor, terwijl openbare bestuurders elkaar veelal kennen.’
Van de Wijngaert houdt over haar onderzoek op 15 november een lezing tijdens een Hackcafé over social media, georganiseerd door de Twentsche Courant Tubantia in het TkkrLab in Enschede.
