Als kind was Kamphuis al gefascineerd door schedels en botten. ‘Mijn ouders huurden vroeger een boerderij in Duitsland midden in de natuur waar we als gezin vele vakanties doorbrachten. Samen met mijn broers en zus trok ik vaak de bossen in om hutten te bouwen en schedels te zoeken, die ik verzamelde.’
Struinen door de ongerepte natuur, op zoek naar botten en schedels, doet Kamphuis nog steeds. Het liefst maakt hij lange voettochten door het Nederlands-Duitse grensgebied ‘daar mag je van de paden af’ en het verre, afgelegen Lapland ‘geen toerist te bekennen’. ‘Ik zoek deze gebieden op omdat ik houd van de rust, de eenzaamheid en de schone lucht.’ Veel botten die hij vindt, zijn van dieren die geschoten zijn of in een wildklem aan een triest einde zijn gekomen. ‘Half vergane dieren neem ik niet mee, maar ik verzamel wel de ‘schone’ botten. Eenmaal thuis in zijn flat in Enschede verwerkt Kamphuis zijn vondsten in kunstwerken. ‘Ik schuif en puzzel net zo lang met de beenderen en schedels van verschillende dieren tot er een mooie vorm ontstaat en er ‘nieuwe’ fabelachtige wezens tot leven komen,’ vertelt hij. ‘Het is een beetje spelen met de evolutie: hoe zullen dieren er in de toekomst uitzien? Ik haal mijn inspiratie ook wel eens uit sciencefictionfilms. Wat is werkelijkheid en wat is fantasie?’
‘Als ik iets verzamel, weet ik van tevoren nooit wat ik ermee ga doen. Soms liggen de schedels jaren in de kast. Hij wijst op zijn bureaulades. ‘Deze zitten propvol met schedels van beverratten, gevonden tijdens een struintocht in het Duitse Emst. Misschien dat ik hier nog eens een menselijk figuur van wil maken. Of het niet creepy is om te werken met de botten van dode dieren? Kamphuis vindt van niet. ‘Botten zijn uiteindelijk de enige overblijfselen van mensen en dieren. Daar is toch niets vreemds of engs aan? Kinderen vinden mijn creaties niet eng. Ze rennen altijd enthousiast op mijn ‘wezens’ af, maar volwassenen vinden het soms wel luguber.’
De manier waarop mensen omgaan met de aarde houdt de kunstenaar erg bezig. ‘We hebben allemaal de verantwoordelijkheid om de aarde leefbaar te houden voor onze kinderen en kleinkinderen. Hoelang kunnen we nog doorgaan met de milieuvervuiling? Ik maak me er wel eens zorgen over dat dit mensen nauwelijks interesseert.’ Wat mijn beelden zouden zeggen als ze konden praten? ‘Hee mensenwezens, doen jullie een beetje rustig aan hier op deze planeet? Het zou mooi zijn als toekomstige generaties mensen, dieren en bomen hier ook nog kunnen, of mogen, leven. Besteed al die miljarden aan onderzoek naar Mars en dergelijke maar aan een beter klimaat hier op aarde. Doe er wat aan voor het te laat is!’
De expositie in Vrijhof Cultuurcentrum geeft een overzicht van Ivo’s werk door de jaren heen. ‘Vroeger schilderde ik de beenderen. Dan valt de indruk weg dat de beenderen die ik gebruik dood zijn. Maar dat doe ik tegenwoordig niet meer. Ik vind de kleur van de botten namelijk ook erg mooi en bovendien hebben de wezens eigenlijk geen kleurtje nodig om er toch levendig uit te zien.’ Naast veel beenderbeelden presenteert hij tekeningen en schilderijen die hij maakte naar aanleiding van trektochten in Scandinavië. Het noordelijke landschap of bosdieren, de olieverf dik aangebracht in allerlei kleuren.
Speciaal voor het 50-jarig bestaan van de Universiteit heeft Ivo een creatie in de vijver bij de Vrijhof gemaakt dat in een periode van vijftig weken een transformatie zal ondergaan. Het beeld wordt onthuld tijdens de opening van de expositie. ‘Het sluit aan bij het werk dat geëxposeerd is. Het idee is dat het wordt teruggegeven aan de natuur, tenzij het wordt buitgemaakt in een of andere studentenkamer.’
Ivo Kamphuis: ‘Volwassenen vinden mijn botten soms wat luguber, kinderen niet.’
