Door Ditta op den Dries
Ze was achttien toen ze zwanger werd. Net haar havodiploma gehaald op het Enschedese Jacobuscollege (nu Bonhoeffer) en begonnen aan een opleiding journalistiek aan Windesheim in Zwolle. ‘Nee, de zwangerschap was niet gepland. Een foutje? Tegen mijn dochter zeg ik altijd dat ze een verrassing is. Dat is toch een andere insteek’, zegt Chris. Ze had in die tijd een relatie met Marco. Samen maakten ze een afspraak; Marco zou zijn opleiding afmaken en Chris zou voor de baby zorgen. Als Marco afgestudeerd was, zou Chris haar studie weer oppakken. Maar het liep anders.
Toen hun dochtertje Chiara twee was ging de relatie uit. Chris trok samen met haar dochtertje bij een vriendin in, totdat ze een baan gevonden had. ‘Ik moest fulltime werken om in het onderhoud van ons tweetjes te kunnen voorzien. Dat betekende dat er oppas voor Chiara moest zijn. Dat bracht enorm veel kosten met zich mee. Alleen aan de kinderdagopvang was ik al 900 euro kwijt. Door mijn maandelijkse belastingteruggave kon ik het net redden. Echt bikkelen was het.
Drie jaar geleden, Chiara was toen vijf jaar, overviel Chris een sterk gevoel. Ze wilde weer studeren. ‘Ik zat ’s avonds natuurlijk veel thuis en werd daar onrustig van. Als je een kind krijgt staat je intellectuele ontwikkeling tijdelijk stil. Maar ik heb die input wel nodig.’ Ze deed toelatingsexamen voor het conservatorium, mocht komen, maar durfde het uiteindelijk niet aan. Bang dat studeren financieel niet haalbaar was. Maar haar grote wens om te studeren stak toch elke keer weer de kop op.
‘Ik heb me ingeschreven voor Communicatiewetenschappen, omdat ik in mijn baantjes in de praktijk zag hoe het niet moet. Bij sommige bedrijven zijn de lijnen naar buiten toe helemaal dicht. Ik wilde graag de theorie erachter leren kennen.’ Ze is nu tweedejaars. Heel blij dat ze kan studeren, maar de druk is groot. Het zwartboek dat het Steunpunt Studerende Moeders recent aanbood aan de Tweede Kamer staat vol met voorbeelden van problemen waar een studerende alleenstaande moeder tegenaan loopt. Studie-achterstand, geldzorgen, bang zijn om de opleiding niet te halen en met een hoge schuld achter te blijven. Chris herkent het. Ook zij voelt grote druk. ‘Studeren kost veel geld. Ik ben al lange tijd gewend om met weinig geld rond te komen. Altijd gespitst op aanbiedingen. Maar aan het eind van de maand moet ik toch af en toe lenen. Gelukkig komt dat de laatste tijd niet meer voor. Mijn moeder en mijn nieuwe vriend Jurjen springen bij. Jurjen betaalt nu de helft van mijn vaste lasten. Nou, dat scheelt hoor! Een studerende moeder heeft gewoon hulp van haar omgeving nodig. Financieel, maar ook fysiek, want in een tentamenperiode kun je niet ‘moederen’.
Overheidssteun voor studerende alleenstaande moeders, daar is ze geen voorstander van.
Veel mensen zeggen: ‘Een kind krijgen is in deze tijd je eigen keus, dus ook je eigen verantwoordelijkheid. Dat ben ik met hen eens. Ik heb die verantwoordelijkheid ook voor de volle honderd procent genomen. Maar ik mag toch af en toe weleens goed klagen dat het zwaar is? Want dat is het gewoon! Het drukt bijvoorbeeld erg op me dat ik aan het eind van dit jaar een studieschuld van 30.000 euro heb. En omdat ik in 2001 met een studie journalistiek ben begonnen krijg ik na tien jaar niks meer en moet ik al heel snel gaan terugbetalen. De onderbreking die ik heb gehad, vanwege mijn zwangerschap, wordt namelijk niet meegerekend. Daar zou de overheid wel wat aan kunnen doen. Ik zou er veel baat bij hebben als daar meer rek in zat.’
Ondertussen gaat Chris als een speer. ‘Als ik een zesje haal voor een tentamen, dan baal ik. En hard ook. Ik heb een lange weg af moeten leggen om hier bij de universiteit te komen, nu wil ik scoren ook. Ik weet immers waar ik het allemaal voor doe?! Chiara is een slim kind, hartstikke vrolijk ook. ’s Ochtends gaan we allebei ‘naar school.’ Mijn moeder gaat naar de universiteit, hoor ik haar weleens tegen vriendinnetjes zeggen. Ze is duidelijk trots op me. De kennis die ik hier bij de UT opdoe is niet alleen maar theorie, het is ook een manier van denken. Ik leer hier analyseren. Wat wordt hier beweerd? Is dat wel zo? Hoe zit dat dan? Die houding. Die brede kijk op de wereld. Die wil ik erg graag op mijn dochter overdragen. Dat vind ik belangrijker dan later een goede baan en veel geld hebben.’
Lange tijd was Chris een alleenstaande (studerende) moeder. ‘Echt bikkelen.’ Foto: Ingrid Szwajcer
