Kano’s kleien van beton

Paul de Kuyper

Kleien met beton. Zo zou je de totstandkoming van een betonkano nog het best kunnen omschrijven. Vijf studenten civiele techniek staan gebogen over een zes meter lange mal. In hun hand een klompje blauw beton dat ze minutieus tegen de binnenkant van de mal boetseren. Iemand mengt nieuw beton, een ander is druk gaas aan het knippen. Ouderwets handwerk. ‘We noemen het storten, maar eigenlijk is het kleien,’ zegt Rik Goossens, terwijl ze werken aan een rood-wit-blauwe kano. Een collega valt hem bij: ‘De enige machine die we hebben, is de betonmenger.’

Negen man en één vrouw sterk zijn de BetonBrouwers, een commissie van ConcepT, de studievereniging van civiele techniek. Elk jaar brouwen ze een stuk of vijf betonkano’s. In mei willen ze daarmee de Nederlandse BetonKanoRace winnen, het officieuze Nederlands kampioenschap. Dat lukte nu al drie jaar op rij.

‘Ik verbaasde me er eerst ook over dat zo’n dun wandje zo stevig wordt,’ bekent Ynze Goinga. Hij ‘kleit’ in de loods aan de Achterhorst aan zijn achtste kano: vijf vorig jaar en twee eerder dit voorjaar al. Uit de boxen schalt 100%NL. Het radioverslag van FC Twente stoorde zo erg dat toch maar op een muziekzender is afgestemd. Zo af en toe blèrt iemand mee met Marco Borsato. Het is een studentikoze zondagmiddag met tussendoor frikadellen en na afloop bier.
Vier millimeter dik moet de kano worden. Ynze: ‘Beton is gewoon erg sterk. Als je de kano’s die we eerder deze maand hebben gestort, aantikt, klinkt het net als kunststof.’

In de mal zijn drie staalkabels gespannen. Daartussen wordt stucgaas (mesh) geweven. ‘Mesh zorgt er voor dat het beton goed bij elkaar blijft,’ legt Peter Schoonderbeek uit terwijl hij het gaas in het beton wrijft. Een kano bestaat uit drie lagen beton met daartussen twee lagen mesh. ‘De staalkabels zorgen voor de stijfheid. Anders gaat ie zwabberen.’

Een betonkano moet minimaal vier en maximaal zes meter lang zijn en veertig tot honderd centimeter breed. Hoe langer de kano, hoe hoger de topsnelheid. Vorig jaar wogen de kano’s vijftig kilo, nu hopen de studenten op veertig uit te komen. Stukken lichter dan waarmee de concurrentie elk jaar aan de start komt. ‘Wij mengen geëxpandeerd glas door het betonmengsel. Dat heeft de helft van het gewicht van water. Andere teams gebruiken daarvoor zand. Dat weegt juist twee keer zo veel als water,’ verklaart Chiel de Wit, de ‘architect’ van het betonmengsel. ‘Verklap nou ons geheim niet,’ roept iemand vanuit de werkplaats. Chiel: ‘Ach, dat weten de andere teams al lang. Ze doen er alleen niets mee.’

Een of twee wedstrijden per seizoen kanoën de BetonBrouwers en toch maken ze elk jaar nieuwe boten. ‘Je wilt steeds innoveren. De TU Eindhoven komt elk jaar met hetzelfde bakbeest aan de start. Dat vinden zij best, maar ze komen er niet echt mee vooruit,’ aldus Rik.

Aan het eind van de middag is de kano klaar en dan begint het wachten. Na een paar dagen wordt hij ‘ontkist’, de mal wordt verwijderd. Vier weken later kan hij het water in. Van 20 tot 22 mei is dan de Nederlandse BetonKanoRace waar meerdere universiteiten en hogescholen aan meedoen. Er wordt uitgekomen in negen disciplines: 100, 200 en 400 meter voor mannen, vrouwen en gemengde teams.
Een maand later strijden ze in de Duitse Betonkanu-Regatta in Magdenburg. In 2009 deden ze voor het eerst mee aan dat tweejaarlijkse evenement en wonnen meteen de titel. Rik: ‘Duitsland is veel professioneler, daar is betonkanoracen groter. Het niveau ligt zo veel hoger dan hier. We keken daar onze ogen uit, ook over hoe mooi de kano’s zijn afgewerkt.’

Rik heeft hoge verwachtingen van de komende races. In Nederland moeten ze weer winnen en ook in Duitsland hopen ze op titelprolongatie. ‘Er zijn drie factoren waarom wij zo sterk zijn. Dat is het gestroomlijnde ontwerp, het lichte betonmengsel en dat we het hele jaar door bij Euros trainen. Je kunt wel een goede kano hebben, maar als je niet kunt peddelen win je niet.’

Grote droom van de BetonBrouwers is om volgend jaar mee te doen in een Amerikaanse wedstrijd. ‘Dat is echt de top van de wereld,’ vertelt Rik zichtbaar enthousiast. ‘Maar helaas is het een gesloten competitie en tot nu toe hebben we nog geen toestemming gekregen. Na de zege in Duitsland beschouwen we ons al een beetje als Europees kampioen. Amerika zou dan een soort WK zijn.’