Waarom heb je de financiële situatie van ziekenhuizen doorgelicht?
‘In de zorgsector zijn veel veranderingen gaande richting meer marktwerking. Dat betekent dat ziekenhuizen zelf financiële risico’s gaan lopen. Als ze willen investeren moeten ze geld lenen van banken die daarvoor bepaalde eisen stellen.’
Wat is er mis?
‘Ik heb vier criteria gesteld waaraan ziekenhuizen zouden moeten voldoen. Dat zijn de eigenvermogensgraad, de nettowinstmarge, het rendement op investeringen en in hoeverre ze in staat zijn rente en aflossing te betalen. De meeste van de 82 ziekenhuizen voldeden slechts aan een of twee van deze normen. Vooral de norm voor de eigenvermogensgraad – de verhouding van het eigenvermogen en het totale vermogen – haalden ziekenhuizen niet.’
Hoe komt dat?
‘Voorheen namen ziekenhuizen zelf geen risico’s. Budgetten en kapitaallasten werden vergoed door de overheid.’
Wat zijn de gevolgen voor de ziekenhuizen?
‘Ze zullen hun investeringen zelf moeten terugverdienen uit de zorg die ze leveren. Maar het zal heel moeilijk zijn om geld te lenen van banken. De verwachting is dat hun eisen alleen maar zullen toenemen. Door de kredietcrisis zullen er hogere rentemarges worden gevraagd. Als ze geen geld kunnen aantrekken, ligt de bouw van ziekenhuizen op z’n gat. De vraag is hoever de marktwerking doorslaat. Kan een ziekenhuis ook failliet gaan? Dat is heel moeilijk te zeggen. Op het laatste moment springt waarschijnlijk de overheid of een andere partij wel bij.’
Wat betekent dat voor de zorg?
‘Banken geven al aan dat ziekenhuizen moeten kiezen welke activiteiten ze gaan aanbieden. Waar zijn ze goed in, waar kunnen ze geld mee verdienen, wat zijn winstgevende behandelingen? Daarnaast zouden ze moeten zoeken naar alternatieve vormen van financiering. Nu kloppen ze alleen bij banken aan, maar misschien dat pensioenfondsen ook wel willen investeren.’
Paul de Kuyper
