Paul de Kuyper
Wat ga je met de Rubicon-subsidie doen?
‘Ik ga in Gent onderzoek doen naar de relatie tussen automatische leerprocessen en allerlei complexe functies als cognitieve controle en intentioneel gedrag – functies waarvan we er als mens trots op zijn dat we ze hebben. Cognitieve controle, bijvoorbeeld, stelt ons in staat in dynamische situaties ons gedrag aan te passen aan onverwachte gebeurtenissen. Bij een verkeerslicht hebben we geleerd dat we over kunnen steken als het licht op groen springt. Maar als je dan een auto van links ziet komen die door het rode licht rijdt, moeten we heel snel ons gedrag aanpassen door een stapje terug te doen. Ik wil dit soort cognitieve controle proberen te begrijpen vanuit datgene dat het brein het beste kan: leren.’
Waarom is het nuttig dat te weten?
‘Om onszelf als cognitieve wezens te leren begrijpen. Het doel is een model te verkrijgen van ons gedrag en functioneren over onderzoeksdomeinen heen die nog vaak apart van elkaar worden bestudeerd. Uiteindelijk helpt dat natuurlijk ook om afwijkingen van normaal gedrag te begrijpen. Maar voor mij ligt eerst de focus op fundamenteel onderzoek. Mijn passie is de vraag hoe complex gedrag verankerd ligt in ons brein.’
Voor welke stoornissen zijn de uitkomsten van jouw onderzoek mogelijk interessant?
‘Ik denk aan de ziekte van Parkinson en schizofrenie. Een van de kenmerken van deze stoornissen is een afname van de cognitieve controle. Het helpt als je dan eerst weet hoe cognitieve controle bij normale mensen werkt.’
Hoe ga je die leerprocessen onderzoeken?
‘De eerste stap zal zijn op basis van gedragsonderzoek in combinatie met EEG, waarbij je hersenactiviteit meet via elektroden op de hoofdhuid van proefpersonen. Situaties die je in het echte leven tegenkomt, zijn vertaald naar laboratoriumtaken. Het gedrag op deze taken koppelen we dan aan bepaalde signalen uit het EEG waarvan wij denken dat ze met leren te maken hebben.’
Waarom ga je dit onderzoek in Gent doen?
‘Daar zitten enkele heel goede onderzoekers die al een eind deze weg zijn ingeslagen. Mijn eigen ideeën passen goed bij de theorie die zij in eerdere publicaties hebben geschetst en ik wil graag betrokken zijn bij de verdere uitwerking ervan. Verder is het een grote vakgroep met erg goede faciliteiten en is Gent natuurlijk ook een leuke stad.’
Denk je ondanks deze theoretische oriëntatie ook na over toepassingen?
‘Nu niet direct. Ik kijk graag naar de theorie achter het brein, op zoek naar algemene principes. Uiteindelijk wil ik echter wel de stap maken naar meer toegepaste vraagstukken. Ik denk niet dat ik altijd bevrediging zal vinden in bijvoorbeeld het publiceren van artikelen.’
(Foto: Arjan Reef)
