’Objecten beïnvloeden meer dan we willen zien’

Beeldend kunstenaar Yvonne Droge Wendel is al van jongs af aan geboeid door dingen. ‘Objecten zijn machtig en beïnvloeden meer dan we eigenlijk willen zien. Dat heeft mij altijd al gefascineerd,’ vertelt Yvonne. De relatie tussen mensen en objecten is dan ook de rode draad in haar werk. Met een experimentele benadering probeert ze er achter te komen wat objecten precies doen. Wie haar expositie ‘Relational Thingness’ in de Vrijhof bezoekt, wordt aan het denken gezet. Ingrid Szwajcer De in Karlsruhe geboren Yvonne studeerde aan de Rietveldacademie en de Rijksacademie. Ze liet spraakmakende projecten op internationale tentoonstellingen zien en realiseerde verschillende kunstopdrachten in de openbare ruimte. Een toegepast voorbeeld is een kunstwerk in de vorm van een treincoupé in de gang van een zorgcentrum voor Alzheimerpatiënten. Het werk ontstond in samenwerking met collega Lino Hellings. ‘Uit ons onderzoek kwam naar voren dat deze patiënten behoefte hebben aan rust en nietsdoen. In de treincoupé kan dat op een prettige manier. Ze kunnen uit de vier ramen kijken naar videobeelden van een bewegend polderlandschap en wegdoezelen. Zo hebben we de illusie van ‘buiten’ gecreëerd waardoor de patiënt het gevoel krijgt niet meer op een gesloten afdeling te zijn. Het kunstwerk is een groot succes. Ook zeer onrustige patiënten zitten nu urenlang ontspannen in de coupé.’ Iets abstracter is het werk dat te zien is in de expositieruimte van de Vrijhof. Hier heeft Yvonne een ruimte gecreëerd waarin de bezoeker een relatie aangaat met ondefinieerbare objecten. ‘Deze objecten hebben net genoeg kwaliteiten om iets te zijn maar te veel om weggegooid te worden,’ zegt Yvonne. Een aantal objecten zijn magnetisch en gedragen zich daardoor anders dan je zou verwachten. Sommige objecten zijn loodzwaar, terwijl andere zo licht zijn dat ze de bezoekers achtervolgen of zelfstandig relaties aangaan met andere objecten. Deze specifieke kenmerken zorgen er voor dat de objecten een breed publiek inspireren om na te denken over onze relatie met objecten.’ In de gang naar de expositieruimte is werk te zien uit een eerder project. Hier kun je mentale oefeningen doen met een stok. Yvonne: ‘Er hangen bijvoorbeeld handleidingen ‘to feel powerful’. Als je de stok op een bepaalde manier vasthoudt, voel je je machtig. Een eindje verderop lees je hoe je dezelfde stok moet vasthouden om een heilig gevoel te krijgen. Je legt dus zowel fysiek als mentaal contact met het object. Op dat moment ontstaat pas een betekenis,’ legt Yvonne uit. ‘Met de expositie hoop ik dat bezoekers hun eigen conclusie trekken over wat dingen voor hen betekenen en dat ze open staan voor de discussie over de miljoenen aspecten van dingen.’ In december 2010 is Yvonne met steun van het fonds Fonds BKVB en het NWO begonnen aan een artistic research aan de Universiteit Twente. ‘In mijn onderzoek wil ik de verbinding tot stand brengen tussen de benadering van dingen in de kunst en in de wetenschappelijke theorievorming. Wetenschappers beseffen namelijk steeds meer dat ze best iets kunnen leren van de werkmethodes van kunstenaars en vice versa.’