Paul de Kuyper
Conservatief, een gesloten wereldje, niet open voor innovaties. Dat stereotiepe beeld van de zorg klopt volgens Guus van Montfort niet. Hij is directeur van onderzoeksadviesbureau voor de zorg Kiwa/Prismant en sinds een jaar voor een dag in de week bijzonder hoogleraar zorg en medische technologie bij de faculteit MB. ‘Ik laat in mijn oratie zien dat de zorgwereld de afgelopen dertig jaar wel degelijk druk is geweest met innovatie.’
‘Als dat niet was gebeurd, waren er nu drie keer zo veel ziekenhuizen nodig geweest,’ vervolgt Van Montfort. ‘Voor een liesbreukoperatie moest je vroeger drie dagen blijven. Nu wandel je ’s ochtends binnen en loop je ’s middags – wel nog een beetje wankel – de deur uit. Allemaal door technologische innovatie.’
Wat Van Montfort betreft mag de wetenschap wel wat dichter op de zorgwereld kruipen om ook de komende jaren tot succesvolle innovaties te komen. ‘Het gat is te groot. Van een werkend product in een lab naar de patiënt is een hele sprong. Nu worden onderzoekers slechts mondjesmaat beloond als ze meedenken over medische toepassingen van hun werk. Dat moet krachtiger worden gestimuleerd. Valorisatie moet sterker in functioneringsgesprekken terugkomen, het mag niet alleen over de citatie-index gaan. Het voordeel is dat een technologische vinding sneller een product wordt en dat wetenschappers eerder ontdekken welke behoeften er zijn. De voedingsbodem in Twente is hiervoor overigens gunstiger dan bij andere universiteiten die ik ken. Het is echt een ondernemende universiteit. Ik ben er van overtuigd dat de innovatievictorie in de zorg in Twente begint.’
Innovatie is noodzakelijk, want de zorgkosten lopen op en het aantal handen aan het bed neemt af. Van Montfort richt zich op de vraag hoe technologie kan meehelpen die problemen op te vangen. Voordat nieuwe technologieën hun intrede doen, moet een aantal belemmeringen uit de weg geruimd worden. ‘De huidige bekostigingsvorm houdt nieuwe technologie tegen. Je moet dus de financieringsstructuur aanpassen. Op dit moment wordt het niet vergoed door de verzekeraar als patiënten zelf hun bloedwaarden meten. En dus wordt het nog nauwelijks gedaan, want mensen doen pas iets als het iets oplevert.’
Sowieso moet de financiering van de zorg op de schop, stelt Van Montfort. In het ‘voorprogramma’ van zijn oratie komt minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op bezoek. Zij probeert stapje voor stapje de bekostiging van de ziekenhuizen te veranderen. ‘Die was tot nog toe gebaseerd op de aanbodkant van het systeem: op het aantal bedden, het aantalspecialisten,’ legt de hoogleraar uit. ‘Dat wordt nu veel meer patiëntgeoriënteerd. Als meer gestuurd en gefinancierd wordt op de keuzes van de patiënt, dan gaan ziekenhuizen en huisartsen zich ook meer richten op de wensen van de consument.’
Voor een succesvolle verandering is echter meer nodig, beweert Van Montfort. ‘Aan de verzekeraarskant moet nog veel gebeuren. Dat zal ik de minister ook zeggen. Verzekeraars moeten investeren in klanten door preventie aan te bieden, bijvoorbeeld een bewegingsprogramma of een stoppen-met-roken-cursus. Dat zorgt over vijf jaar voor minder zorgkosten voor die klant. Alleen kan de klant nu nog elk jaar overstappen naar een andere verzekering en is dit voor de verzekeraar dus niet interessant. De regering moet daarom meerjarige polissen mogelijk maken en ook premiedifferentiatie toestaan. Met klanten die zich tien jaar binden moet je kunnen afspreken dat hun premie lager wordt. Dergelijke veranderingen nemen jaren in beslag. Maar juist omdat het lang duurt, moet je snel beginnen. Anders is over tien jaar de zorg onbetaalbaar.’
De oratie ‘Technologie voor de zorg & zorg voor de technologie’ spreekt Guus van Montfort 7 aprilom 16.00 uur uit in de Waaier.
(Foto: Arjan Reef)
