In plaats van met röntgenstraling werkt de UT-mammoscoop met laserlicht. Rode bloedcellen in het borstklierweefsel absorberen het laserlicht, waardoor ze ietsje warmer worden (minder dan 1 graad). De opwarming zorgt voor een kleine ultrasone drukgolf, die de mammoscoop detecteert. Hij visualiseert op deze manier gebieden met een hogere concentratie bloedvaten, die duiden op de aanwezigheid van een kwaadaardige tumor.
Als vervolg op röntgenonderzoek bestaan momenteel echografie en het nog experimentele DOI (diffuse optical imaging). Bij echografie is ultrasoon geluid zowel de input als de output van de meting. Deze techniek meet alleen afwijkingen in de weefselstructuur en soms is moeilijk onderscheid te maken tussen goedaardige en kwaadaardige tumoren. DOI meet alleen met licht en heeft te kampen met een lage resolutie en een kleine doordringdiepte. De fotoakoestische UT-mammoscoop combineert het hoge contrast van DOI met de hoge resolutie van echografie.
Ook een MRI-scan, een nieuw alternatief voor mammografie, detecteert de hoeveelheid bloedvaten in het borstklierweefsel. Deze techniek zal in de nabije toekomst vaker worden toegepast bij scans van hoog-risicogroepen. Een MRI-scan is niet geschikt voor zwangere vrouwen en claustrofobische patiënten. De scan is duur en tijdrovend en wordt bovendien gaat voorafgegaan door een injectie met contrastvloeistof. De mammoscoop kent deze nadelen niet. Bovendien denkt promovenda Michelle Heijblom dat fotoakoestiek mogelijk een hogere specificiteit heeft dan MRI: dat wil zeggen dat de mammoscoop minder vaak vals alarm geeft.
Binnenkort voert Michelle de eerste klinische proeven uit met patiënten.
De mammoscoop is een ligtafel (foto rechts) met een opening. De borst die door het gat steekt, hangt tussen een glasplaat (waar het laserlicht vandaan komt) en een ultrasoondetector (foto links). De detector maakt contact met de huid, maar klemt slechts minimaal. De laserbundel beweegt en scant zo steeds een stukje van de borst. De uitvoer is een zwartwit intensiteitsplot op het beeldscherm van een computer en na afloop van de scan is het mogelijk een volumeplot te maken.
Bij dit prototype gaat het uitlezen van de data nog wat traag. Promovendus Wenfeng Xia en postdoc Daniele Pinas ontwikkelen in samenwerking met Michelle een sneller werkend prototype. Hierbij is de detector rondom de borst gekromd, zodat een volledige borstopname minder tijd in beslag zal nemen.
 |
| (Foto: Gijs van Ouwerkerk) |
 |
Serie over hightech
Deze serie over hightechapparatuur is bedoeld om lezers wat meer inzicht te geven in de wondere, voor velen mysterieuze, wereld van het wetenschappelijk onderzoek op de UT. Er verschenen al dertien afleveringen, die te raadplegen zijn in het online-archief van UT-Nieuws (www.utnieuws.utwente.nl).
