Door grote onderhoudswerkzaamheden aan sluizen in het Julianakanaal tussen Roermond en Maastricht ontstaan er files op het water. Dat leidt tot wachttijden, maar ook tot gevaarlijke situaties, omdat grote binnenvaartschepen en kleine plezierjachten dicht langs elkaar varen. Rijkswaterstaat vroeg de MB-vakgroepen ISCM en OMPL en de GW-vakgroep MCP te onderzoeken hoe toeristen verleid konden worden een omweg te varen over de Zuid-Willemsvaart in België. Studenten bedrijfskunde, technische bedrijfskunde en communicatiewetenschap voerden het onderzoek naar `De Willemsroute' uit in het vaarseizoen van mei tot september.
Heel aantrekkelijk lijkt dat omvaren niet, vertelt ISCM-hoogleraar Jos van Hillegersberg. `De route is langer, het kost zeker acht in plaats van vier uur. Het is bovendien voor veel toeristen een onbekende route en in België heb je een vaarvignet nodig. Dat kost vijftig euro.'
Voordelen zijn er ook, vult universitair docent Peter de Vries (vakgroep MCP) aan. `De Zuid-Willemsvaart is een veel mooiere route. Het Julianakanaal is een lang, recht stuk, terwijl je op het andere traject kunt aanleggen bij leuke dorpjes.'
Om te onderzoeken wat toeristen beweegt om te varen, werden er drie verschillende websites gebouwd. Een standaardversie met enkel informatie over de omleidingsroute, een uitgebreidere met een interactieve routeplanner en een versie met ook een community. Pleziervaarders die bereid waren om om te varen, kregen daarvoor een vergoeding van 25 euro (de helft van de vignetkosten) en hadden toegang tot een van de drie versies van de website.
`Het geld bleek een belangrijke stimulans om door te varen', aldus Hilligersberg. `Bovendien heeft de combinatie van een website met een informatiecampagne behoorlijk bijgedragen aan de bereidheid de Willemsroute te kiezen. De interactieve routeplanner werd als heel waardevol ervaren, de community moet nog gebruiksvriendelijker worden', vat Van Hillegersberg de eerste resultaten samen. `Verrassend dat mensen toch te beïnvloeden zijn, dat verwacht je niet bij toeristen. Rijskwaterstaat was hier heel blij mee.'
Niet alleen Rijkswaterstaat heeft baat gehad bij het project, ook voor de UT heeft het waardevolle gegevens opgeleverd. De Vries: `Voor ons is interessant de effectiviteit van sociale media te meten. In de literatuur is daar veel over geschreven, maar er bestaan weinig gecontroleerde studies over. Nu hebben we een beperkte groep, waarmee we wellicht het effect van een website met community kunnen aantonen.'
Overigens werd de community het afgelopen vaarseizoen nog niet veel gebruikt, maar volgens De Vries duurt het vaak meerdere jaren voordat dergelijke platforms levendig worden.
Begin december presenteren Van Hillegersberg en De Vries de eindresultaten van de studie. Rijkswaterstaat gebruikte De Willemsroute als proefproject. De komende tien tot twintig jaar vindt op veel meer rivieren en kanalen onderhoud aan sluizen en bruggen plaats. Mogelijk probeert Rijkswaterstaat daar op eenzelfde manier het vaargedrag te managen.
 |
| Pleziervaarders die bereid waren om via de Belgische Willemsroute om te varen, kregen een kleine vergoeding en hadden toegang tot een van speciale website. Dat helpt, zo blijkt uit UT-onderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat. (Foto: Bart van Manen) |
