Hoe belandt een Indonesië-kenner bij de UT?
`Ik ben een volledige vreemde eend in de bijt. Vijftien jaar heb ik aan Indonesische universiteiten gewerkt. Tot 1984. Daarna heb ik vanuit Nederland contractonderzoek gedaan. In 1990 kreeg ik een vaste baan in de vakgroep ontwikkelingskunde (nu: CSTM, centrum voor technologie en duurzame ontwikkeling, red.). Twee jaar later kwam Soeharto aan de macht, die alle contacten met Nederlandse instellingen verbood. Dat dwong mij mijn horizon te verleggen naar Zuid-Azië en Zuid-Afrika. In 1998, op de dag dat ik terugkwam van een trip in Zuid-Afrika, viel het bewind van Soeharto. Ik pakte direct mijn oude contacten weer op.'
Wat voor onderzoek heeft dat opgeleverd?
`We zijn een multidisciplinaire vakgroep en mijn leeropdracht heeft niet direct met Indonesië te maken. Het hoofdthema was altijd overdracht van technologie. Dat vergt meer dan alleen kennis van techniek. Je kunt van alles aanreiken voor het energiegebruik van lokale huishoudens, maar je moet wel rekening houden met de context. Elektrische apparaten worden in Indonesië of Zuid-Afrika heel anders gebruikt dan bij ons. Soms weet men niet eens wat men er mee moet. Daarom moet je gedrag observeren en dat heb ik als antropoloog willen doen.'
Indonesië is een van de doellanden van de UT. Goede keus?
`Er zit veel talent, maar het moet geen knipperlichtrelatie zijn. Voor mijn eerste aio uit Indonesië ben ik weken bezig geweest om een visum te regelen. De IND lag dwars. Mijn laatste PhD is door de IND nota bene gevraagd nog een jaar te blijven. Kennismigratie wordt nu gestimuleerd. Dat moet zo blijven, anders zoeken talentvolle onderzoekers alternatieven in Duitsland of Australië. Dat gebeurt al, want het beeld bestaat dat Nederland vooroploopt in een anti-islamhouding. In hun eigen land heerst de perceptie dat we hier geregeld korans verbranden. Dat werkt contraproductief voor de instroom. Je merkt dat Indonesische studenten er steeds vaker naar vragen en zelfs al wegblijven.'
De UT kan daar toch weinig aan doen?
`Wel wat. De universiteit moet het klimaat op de campus attractief houden en bij de werving op een proactieve manier het beeld corrigeren. Het allerbelangrijkste is mond-tot-mondreclame. Zorg dat buitenlandse studenten hier een fantastische tijd hebben. Zij zijn je toekomstige ambassadeurs. Een negatieve ervaring blijft, zeker met kanalen als Twitter en YouTube, lang hangen.'
Hoe blijft u nog bij het vakgebied betrokken?
`Ik heb nog twee aio's: één promoveert in 2011, de ander in 2012. Ik mag niet meer als promotor optreden, maar ik begeleid ze nog wel. Verder is mijn werk mijn hobby. Ik zal het wat meer doseren. De dag vliegt nog steeds om. Alleen al met het volgen van de ontwikkelingen in Indonesië ben ik dagelijks tweeënhalf uur bezig.'
 |
| Nico Schulte Nordholt: `Het beeld bestaat dat Nederland vooroploopt in een anti-islamhouding. Je merkt dat Indonesische studenten er steeds vaker naar vragen en zelfs al wegblijven.' Foto: Arjan Reef |
