`Kijk', zegt Per Slycke, chief technology officer en medeoprichter van Xsens, wijzend op zijn laptop. Een filmpje toont een vrouw in een oranje overall, behangen met tien motion trackers, die door een kantoorruimte springt en danst. Op een laptop ziet de kijker een tekenfilmfiguur haar bewegingen tot in detail volgen. De film- en game-industrie lijkt daarmee hét toepassingsgebied bij uitstek. Een wezen als Gollum, bekend als het levensechte viezige sprookjesfiguur uit de Lord of the Rings-cyclus, kan op die manier immers veel gemakkelijker én goedkoper gecreëerd worden. Het is niet voor niks dat Industrial Light & Magic, het special-effects bedrijf van Hollywood-grootheid George Lucas tot het klantenbestand van Xsens behoort.
`Maar, het toepassingsgebied is veel breder', vertelt Slycke. De octrooiaanvraag, legt hij uit, is de basis van het project FreeMotion, dat gecoördineerd wordt door Chris Baten van de afdeling research en development van het Roessingh. De bedoeling is een bewegingssensor te ontwikkelen die even precies als grote camera's in speciale laboratoria bewegingen registreert. Peter Veltink: `Het is in feite bedoeld om in dit project een alternatief te ontwikkelen voor die kostbare laboratoria. Je kunt die sensoren gebruiken om bewegingen te analyseren en de totstandkoming daarvan. Wat is bijvoorbeeld de relatie tussen de aansturing van de spieren en hoe iemand beweegt? Zo kun je te weten komen of een afwijking in een beweging komt door bijvoorbeeld te korte pezen of een onjuiste aanspanning van spieren. Het is dus voor biomechanisch onderzoek, maar ook voor in de kliniek.' Slycke vult aan: `Met het FreeMotion-project willen we die sensor nog beter en nauwkeuriger maken en bovendien testen op toepassing voor klinische bewegingsmonitoring. Omdat het systeem ook honderd procent draagbaar is kan je iemand in zijn werksituatie monitoren en aan de hand van die gegevens een nauwkeurig risicoprofiel opstellen.'
Veltink wijst erop dat de UT, Xsens en Roessingh R&D al veel aan dit type sensoren (die ook zijn toegepast in de snelheidsmeter voor hardlopers die Xsens eerder ontwikkelde), hebben samengewerkt. `Heel basaal is het een waterpas en een kompas in elkaar', doceert hij. `Daarmee kun je de oriëntatie, de stand in de ruimte, van een object bepalen. Als dat object niet beweegt tenminste, want dan raakt het waterpas van slag. Daarom moest er een gyroscoop (hoeksnelheidsopnemer) in, want je wilt juist tijdens een beweging de oriëntatie weten; de hoekverandering.' Een stap verder is om, aan de hand van de versnellingsopnemer, ook de positieverandering in 3D te volgen. Onmogelijk, dacht Veltink eerst. `Ik zei: dat lukt jullie nooit.' Hij werpt een blik op Slycke: `Het bleek toch te kunnen, dat hebben jullie wel laten zien.' De eerste resultaten zijn veelbelovend, zo blijkt uit een vergelijking met metingsuitslagen verkregen via de `oude' methode. `Daar zijn we heel tevreden over', aldus Slycke.
De samenwerking met de UT pakt voor beide partijen goed uit. Slycke: `We zijn ook met andere producten bezig geweest, maar juist dankzij de verdere kennisontwikkeling op de UT, met name op het gebied van algoritmen en signaalontwikkeling, hebben we dit product verder kunnen ontwikkelen. Daarom hebben we in de zomer van 2004 een exclusieve licentie afgesloten op de know-how van de universiteit.' Veltink ziet ook voor de universiteit voordelen: `Het kan financieel wat opleveren. Dat lijkt me redelijk, want de UT heeft een grote bijdrage geleverd. Maar dat is niet het belangrijkste. Het gaat er vooral om dat we kunnen laten zien dat onze ideeën hun weg kunnen vinden naar het bedrijfsleven. Dat is een belangrijk argument bij vervolgsubsidieaanvragen voor ons onderzoek.'
Peter Slycke, voor het kantoor van Xsens aan het Capitool (Foto: Arjan Reef)
