Het eerste bedrijfspand van Schipper en zijn compagnon brandde op het Business & Science Park binnen vijf weken af, maar sinds de verhuizing naar een industrieterrein in Hengelo in 1995 gaat het Demcon ('mechatronics development & engineering') voor de wind. Het bedrijf telt 25 medewerkers, heeft gerenommeerde klanten als Philips en ASML en in een aantal satelliet-bv'tjes zijn 'leuke dingen' ondergebracht.
'Eigenlijk zijn we een soort urenfabriek', begint Schipper met een understatement. Voordat hij verder vertelt, tekent hij een boom van bv's, om uit te leggen hoe zijn bedrijf in elkaar zit. Telkens duikt daarin, behalve zijn naam en die van zijn compagnon Peter Rutgers, het Innofonds Twente op, een verstrekker van risicodragend kapitaal aan innoverende ondernemingen. De UT, de Hogeschool en de OOM zijn de aandeelhouders van het fonds.
Schipper: 'Het Innofonds investeert in bedrijven met een hoog risicogehalte, als ze tenminste wat zien in je bedrijfsplan.' Zonder die kapitaalinjecties waren bijvoorbeeld de Demcon-dochters Art Innovation en Magic Sports International nooit geboren, volgens Schipper.
Magic Blower
Van de 'urenfabriek' is tijdens de rondleiding door het pand weinig meer te merken. De ene uitvinding na de andere duikt op. Neem nu de tennisballenblazer, oftewel de Magic Blower. Dit apparaat wordt volgend jaar door Demcon-loot Magic Sports op de markt gegooid, maar staat nu nog in losse componenten in de hoek van een hal. Aan het design wordt nog gewerkt.
Behalve het aanschieten van ballen tijdens tennistrainingen, waar al apparaten voor op de markt waren, kan de Magic Blower nog veel meer. Een balletje hoog houden bijvoorbeeld, op een luchtkolom van 30 centimeter hoogte. Maar de tennisrobot is ook programmeerbaar als een voorspelbare of juist onberekenbare tegenstander. Het speltype van een Krajicek bootst hij, afgezien van de service, aardig na. Jacco Eltingh testte het prototype en is tevreden. Sterker nog, Eltingh is aandeelhouder van Magic Sports. De markt voor de Magic Blower moet volgens Schipper gezocht worden onder tennisleraren en rijke Amerikanen met een tennisbaan in hun tuin.
In een aanpalende hal huist een andere Demcon-nakomeling: Art Innovation. In deze BV werd de afgelopen jaren een apparaat ontwikkeld dat met behulp van een intelligente laserstraal schilderijoppervlakken kan ontdoen van roet-, lak- enongewenste verflagen, uiteraard zonder de heilige penseelstreken zelf aan te tasten. Onder meer dankzij Brussels subsidiegeld en de technologische inbreng van een Grieks researchinstituut, staat er nu in Hengelo het enige exemplaar dat er bestaat.
Vorig jaar nog besteedde Dennis Schipper de helft van zijn tijd aan Art Innovation, bezocht beurzen en musea over de hele wereld om zijn machine te promoten. 'Restauratoren zijn wantrouwend, maar wel nieuwsgierig. We zijn begonnen met een samenwerking met het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Nu komen ze uit heel Europa hier naartoe,' aldus Schipper.
Hij ontwikkelde ook een camera, die met behulp van infrarood-techniek (deels geleverd door Polaroid) real time door verflagen van schilderijen heen kan kijken. De apparaten worden inmiddels wereldwijd verkocht. Deze Demcon-dochter wordt volwassen, en dus doet Schipper de directeursfunctie binnenkort over aan een opvolger. Ook een UT'er trouwens.
Godfather
Schipper zweert bij de UT als leverancier van talentvol personeel. Zo'n zestig procent van de academische werknemers bij Demcon is UT'er. WB-hoogleraar Rien Koster speelt daarin een niet geringe rol. Schipper: 'Koster is toch wel de godfather van de mechatronica in Nederland. Zijn filosofie zit in mijn bedrijf: zonder Koster geen Demcon. Er bestaat een Kosteriaans denken onder zijn oud-studenten. Nieuwe medewerkers leiden we daarin op en Kosters ontwerpbijbel 'Constructieprincipes' is daarbij verplichte kost. Ik denk dat Koster als deeltijdhoogleraar in vijftien jaar tijd zo'n 150 studenten heeft afgeleverd, die op belangrijke R&D-posten zijn terechtgekomen en nog steeds een hecht netwerk vormen. Als Koster dit najaar afscheid neemt van de UT verdient hij eigenlijk een standbeeld.'
Voor Schipper is Kosters nakende vertrek een extra stimulans om zijn proefschrift eindelijk te voltooien. Het geschrift is gewijd aan MART, de Mobile Autonomous Robot Twente, die Schipper begin jaren negentig samen met drie andere aio's en 50 afstudeerders bouwde bij het Mechatronica Research Centrum van de UT. 'Ik hoorde laatst dat Mart pas geleden gesloopt is, omdat hij in de weg stond. Doodzonde van zo'n prachtig apparaat. Hij heeft toch zo'n zes ton gekost en nam maar één vierkante meter in beslag.'
Op de terugweg door het bedrijfspand doorkruisen we een hal, waarin de basis wordt gelegd voor alweer een nieuwe BV, die Logistic Innovation moet gaan heten. De vinding die hierin te gelde wordt gemaakt is een 'pallet-ontstapelaar', een geautomatiseerde oplossing voor order pikken in magazijnen, wat nu nog handmatig gebeurt. Supermarktgigant Schuitema is deels eigenaar van deze Demcon-techniek.
Terug in zijn kantoor haalt Schipper een mapje tevoorschijn met foto's, van een ventilatieschachtrobot. 'Dit is een karretje dat door ventilatiebuizen rijdt en om ze schoon te maken. Die hebben we ooit ontwikkeld voor een klant die failliet is gegaan. Wij hebben de rechten nog. Daar moet ik ooit nog eens iets mee, maar ik kan niet alles tegelijk.' Eerst maar eens promoveren, op 14 december 2001.
Demcon-directeur Dennis Schipper bij de trots van dochter-bv Art Innovation: het laser-werkstation dat schilderijen restaureert.
