| Judith Konermann |
Hoe bevlogen zijn docenten?
`Op een schaal van een tot vijf, ligt dat bij de scholen die ik tot nu toe in dit onderzoek heb betrokken tussen de 3,7 en de 4,1.'
Hoe meet je bevlogenheid?
`Sinds 2000 wordt bevlogenheid onderzocht vanuit een positieve psychologische benadering, als een reactie op onderzoek naar burn-outs en stress. Je kunt bevlogenheid meten aan de hand van energie, toewijding en absorptie. Bijvoorbeeld dat je 's ochtends zin hebt aan het werk te gaan of de ervaring dat de tijd vliegt tijdens je werk. In andere beroepsgroepen is al onderzoek gedaan naar bevlogenheid; voor het onderwijs ken ik alleen een onderzoek in Finland en één naar muziekdocenten in Nederland. Mijn promotieproject is hier het eerste grote onderzoek.'
Welke factoren beïnvloeden de bevlogenheid van een leraar?
`Dat zijn bijvoorbeeld de steun van collega's, de autonomie in het werk, het contact met leidinggevenden en of je een prettige groep leerlingen hebt. Uit mijn eerste paper blijkt dat de omgang met leerlingen een positieve relatie heeft met de bevlogenheid van leraren.'
Hoe zit dat als na een prettige klas een groep etters komt?
`Je hebt altijd lastige groepen. Sommige docenten gaan daar in mee, andere zetten een mechanisme in werking waarbij ze de ervaring van een lastige klas juist ombuigen en denken aan de fijne groep die ze eerder hebben gehad.'
Waarom is een bevlogen leraar belangrijk?
`Je kunt niet zomaar zeggen dat je van een bevlogen leraar meer leert. Een bevlogen docent werkt wel aanstekelijk op leerlingen. Iedereen herinnert zich een leraar die boeiende verhalen kon vertellen. Dat heeft een positieve invloed op leerlingen en zorgt voor een prettige sfeer in de klas.'
Hoe kunnen scholen de bevlogenheid van hun docenten verhogen?
`Ik heb nu een nulmeting gedaan bij zes scholen waar tweehonderd docenten een vragenlijst hebben ingevuld. Die uitkomsten moet ik nog analyseren. Maar op grond van de literatuur verwacht ik dat scholen vooral iets kunnen doen op het gebied van de steun van de leidinggevende en autonomie. Welke professionele ruimte krijgt een leraar?'
Wat kan het onderwijs straks met jouw resultaten?
`Ik hoop dat mijn onderzoek het gesprek op gang brengt, dat er gepraat wordt over bevlogenheid. En dat het ministerie van Onderwijs, de schoolbesturen en adviesorganisaties de uitkomsten van dit onderzoek gebruiken om bevlogenheid te stimuleren. Met het oog op het lerarentekort gaat het erom dat het onderwijs goede docenten houdt.'