Het zou jammer zijn als universiteiten uit onachtzaamheid of provincialisme landelijke onderzoeksscholen opheffen. Maar minister Plasterk wil de samenwerking van onderzoeksgroepen niet afdwingen.
Dat blijkt uit een debat over onderzoeksbeleid dat hij vandaag met Kamerleden voerde. Universiteiten en hogescholen moeten zelf hun oordeel vormen. Als ze liever met een klein aantal universiteiten samenwerken dan met alle dertien, dan moeten ze dat zelf weten. En ze mogen het ook helemaal alleen doen. Plasterk wil niet dirigistisch zijn, zei hij.
Bijna verloor CDA-kamerlid Ciska Joldersma haar zelfbeheersing. “De minister is wel dirigistisch als het om de Amerikaanse graduate schools gaat die hij zo leuk vindt”, zei ze. “Er zijn al landelijk onderzoeksscholen en lokale graduate schools. De minister heeft er een eigen initiatief tegenaan gehangen, maar wat hij wil kun je prima in bestaande structuren inbouwen.”
“En ik dacht dat ik de oppositie was”, liet VVD-kamerlid Halbe Zijlstra zich ontvallen. Minister Plasterk was niet bepaald gecharmeerd van Joldersma’s woordkeuze. “Ik ga even voorbij aan de toon”, zei hij expliciet.
Waarna hij nogmaals uitlegde dat universiteiten uiteindelijk zelf bepalen of ze willen samenwerken. Wel heeft hij subsidie beschikbaar gesteld voor experimenten met graduate schools die op Amerikaanse leest geschoeid zijn. Daarin volgen promovendi meer onderwijs en hebben ze grotere vrijheid om hun eigen promotieonderwerp te bepalen. “Jonge, goed geïnformeerde onderzoekers gaan stemmen met de voeten: waar kan ik nu bijdragen aan het onderzoek dat de volgende Nobelprijs oplevert? Op die manier hoop ik dat we het bestaande stelsel productiever maken.”
Maar Joldersma bleef bang dat instellingen achter de vlag van de minister aanlopen en het geld weghalen bij de landelijke onderzoeksscholen. De minister zou dit niet aan het spel der krachten moeten overlaten, meende zij.
De VVD was het daarentegen roerend met de minister eens dat de overheid zich uiteindelijk niet met zulke keuzes dient te bemoeien.
HOP, Bas Belleman
