‘Ik heb een haat-liefdeverhouding met Rusland’

| Maarten de Groot

In het tweede deel van de Studium Generale-tweeluik over Poetin en Trump, ging het gisteravond niet zozeer over de Russische president, maar vooral over het Rusland van vroeger en het Rusland van nu. Aan het woord was Evert van der Zweerde, politiek filosoof aan de Radboud Universiteit en Ruslandkenner.

Aan het begin van de avond benadrukt Van der Zweerde zijn eigen relatie met Rusland: ‘Ik ben 36 keer in Rusland geweest, zowel in de voormalige Sovjet-Unie als in het huidige Rusland. Hoe ik dat aantal zo precies weet? Als je een visum aanvraagt voor Rusland, moet je aangeven hoe vaak je eerder in het land bent geweest.’

Liefde

Ook geeft hij aan door welke bril hij naar Rusland kijkt. ‘Ik ben politiek filosoof. Ik probeer zaken te begrijpen vanuit hun oorzaken. Dat ga ik vanavond ook doen. Persoonlijk heb ik een haat-liefdeverhouding met Rusland, waarbij de liefde uiteindelijk toch overwint.’

De liefde van Van der Zweerde komt terug in een lange opsomming van feiten over de geografie, geschiedenis en de economie van de Russen. Op zich fascinerend, maar het wordt pas echt interessant als hij benadrukt dat problemen in deze gebieden ook politieke problemen zijn geworden in Rusland. ‘Rusland is geografisch zeer kwetsbaar, omdat het ongelijk bevolkt is en het een open en overwegend vlak landschap heeft. Ook heeft Rusland een beperkte toegang tot open zee. Deze problemen worden ook politiek, omdat bijvoorbeeld het open en vlakke landschap Rusland kwetsbaar maakt voor invasies.’

'Normaal land'

Als Van der Zweerde ongeveer halverwege zijn betoog is en een hele trits van feiten de revue passeren, wordt hij door de gespreksleiding gemaand om af te ronden. Jammer, aangezien er nog veel te vertellen valt. Tijd voor vragen uit de zaal. Op een vraag over de annexatie van de Krim door Rusland antwoordt Van der Zweerde: ‘Poetin en Rusland negeren de internationale rechtsorde als het hen uitkomt, net zoals de Verenigde Staten dat doet sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Wat dat betreft is Rusland een heel normaal land geworden.’