Column: Je stem gehackt

| Wiendelt Steenbergen

Veel technisch-wetenschappelijk onderzoek bestrijdt de negatieve gevolgen van eerder onderzoek, zoals obesitas, en de plastic soep. En dat geldt bij uitstek voor cybercrime en de daaruit volgende vraag naar cybersecurity.

Net zoals ‘gewone’ misdaad is veel cybercrime te voorkomen met gezond verstand, oplettendheid en regelmatig onderhoud van je digitale hang- en sluitwerk. De wetenschap levert ook een bijdrage aan deze vorm van veiligheid, en daar kan geen integer mens tegen zijn, want misdaad is slecht. Veel lastiger is de morele beoordeling van kunstmatige intelligentie (het thema van het vorige Science Magazine, ik ben nu eenmaal een langzame denker).

'Dit is huge'

Kunstmatige intelligentie lijkt dingen mogelijk te maken die dan wel niet illegaal zijn, maar mogelijk toch maatschappij-ontwrichtend. Het Canadese bedrijf Lyrebird werkt aan technologie om de stem van een bestaand personen willekeurige teksten te laten uitspreken. In een demo op SoundCloud bespreken ‘Trump’, ‘Obama’ en ‘Hillary Clinton’ deze technologie. De timing hapert nog wat en er klinken rare ratels en ruisjes, maar de stemmen lijken echt en de intonatie is redelijk natuurgetrouw. ‘Trump’ verzucht: 'Dit is huge, ze kunnen ons nu echt van alles laten zeggen': een scherpzinnige observatie. De altijd hoopvolle 'Obama', zegt dat het goede nieuws is dat ze de technologie aan iedereen zullen aanbieden.

In de mond leggen

Een sympathiek gebaar, zo lijkt het. Maar is dat zo? Het huidige nepnieuws is nog redelijk makkelijk te ontmaskeren, maar wat als je inderdaad iedere publieke figuur alles in de mond kan leggen, op een manier die niet van echt te onderscheiden is? Want dat laatste lijkt me een kwestie van tijd. Als je stem gehackt is, verlies je de controle over je mondelinge uitingen. Werken sommige politici zich in de nesten door wat ze zeggen, de volgende stap is dat ze moeten vrezen voor wat anderen ze laten zeggen. Voor het publiek vervaagt de grens tussen waarheid en leugen zo nog verder. Waarom zou je deze technologie dan toch op straat gooien?

De verklaring op de ethiekpagina van Lyrebird klinkt niet helemaal oprecht: om te waarschuwen tegen het gevaar ervan. Je verkoopt geen bier met het doel om te waarschuwen tegen drankmisbruik. Hoe dan ook: deze technologie komt eraan. En cybersecurity krijgt er weer een uitdaging bij.