Citizen Science Hub (CSH), het centrum voor zogenaamde burgerwetenschap, ontving vorig jaar nog een Open Science-subsidie van 400 duizend euro. Toch besloot het CvB in het kader van de reorganisatie dat het centrum niet meer nodig is, omdat het concept van burgerparticipatie volgens hen al ‘breed verankerd lag binnen alle faculteiten’.
‘Daar is alleen tot nu toe geen enkel bewijs voor geleverd’, geeft projectmanager Saskia Baas-Oude Hilbert van de Citizen Science Hub aan. Zij is een van de medewerkers voor wie dit besluit tot onzekere tijden leidt. ‘Formeel hebben ze ons moeten vertellen dat onze functie op de nominatie staat om beëindigd te worden, maar waar onze projecten naartoe gaan en hoe ze citizen science verder oppakken, dat weten ze nog niet.’
Barend van der Meulen, hoogleraar Institutionele Aspecten van het hoger onderwijs, is vanuit de faculteit BMS betrokken bij de CSH. Ook hij is verbaasd over het CvB-besluit. ‘Het college zegt dat ze een vierde generatie universiteit willen zijn, die volop in de samenleving staat en echte maatschappelijke problemen aanpakt. De CSH was daar bij uitstek het centrum voor, alleen al omdat ze al jaren met dat vraagstuk bezig zijn en heel wat kennis opbouwden.’
Harmoniseringsdrang
Volgens Van der Meulen is het een onvoorzien gevolg van de harmoniseringsdrang. ‘Volgens mij is er een overschot van zeventieneneenhalf miljoen op deze universiteit, dus de beslissing lijkt me niet uit geldnood genomen. Ze hebben een plan in werking gezet zonder alle gevolgen goed te overzien. Het is alsof je een porseleinkast verplaatst met de deuren nog open. Daar gaat servies uit vallen.’
De CSH speelt landelijk een leidende, adviserende en verbindende rol in burgerwetenschap binnen wetenschapsnetwerken als de NWO, de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) en Citizen Science Nederland (CS-NL), geeft Baas aan. Haar collega, Maya van den Berg, is zelfs landelijk werkgroepvoorzitter bij die laatste.
‘Het zou zonde zijn om al die opgebouwde kennis overboord te zetten. Dan komt het straks aan op de grillen van individuele onderzoekers, en die hebben niet altijd de tijd, het netwerk of de benodigde soft skills om het in goede banen te leiden. Het begint al bij een heel praktisch punt: als je met burgers wilt werken, moet je ook in de avonduren en de weekenden klaarstaan.’
URRRRRban
Dankzij een duidelijk Citizen Science-element wisten wetenschappers Mascha van der Voort en Cristina Zaga eind 2025 ruim 3,1 miljoen euro voor het URRRRRban-project in de wacht te slepen. Zaga: ‘We werken aan gezonde, veilige en aantrekkelijke woonomgevingen in Enschede en andere plekken in Nederland. Een van de succesfactoren was juist de verwevenheid met het DesignLab en de expertise op het vlak van transdisciplinaire samenwerking en citizen science.’ Daarom snapt ook zij niets van het voornemen of de uitspraak van het CvB. ‘Als de expertise ergens zit binnen deze universiteit is het wel hier.’
Partners niet blij
Van der Meulen maakt zich zorgen over wat voor boodschap dit afgeeft naar de partners, zoals Saxion Hogeschool, Provincie Overijssel en Gemeente Enschede, die hierbij waren aangehaakt. ‘Eerst roep je iedereen op om mee te doen en als iedereen aan boord is, trekt de kartrekker zich terug.’ Volgens Saskia Baas zijn de partners niet blij met het besluit. ‘De provincie en andere regionale partners hebben hun commitment gegeven met het idee dat dit op lange termijn een vast gegeven gaat worden. Niet om er na drie jaar alweer mee op te houden. Als het CvB doorzet met de plannen, moet Van der Meulen gesprekken gaan voeren met NWO. ‘Of we dragen het over aan Saxion, of we moeten het geld teruggeven.’
In december worden de reorganisatieplannen voor het opheffen van de onderzoeksactiviteiten van DesignLab, waaronder dus Citizen Science Hub, besproken in de Uraad. Tot die tijd zitten de medewerkers in onzekerheid. ‘Ik hoop dat de universiteitsraad wakker wordt en zegt dat ze alleen akkoord kunnen gaan als er een goede oplossing komt,’ aldus Van der Meulen.
