Vooruitblik: waar praat Tweede Kamer nog over met minister Moes?

Het nieuwe kabinet is in aantocht, maar woensdag debatteert de Tweede Kamer nog met minister Gouke Moes over een oude onderwijsbegroting vol bezuinigingen. Hoe zal dat gaan?

Photo by: Valerie Kuypers

Misschien zit demissionair minister Gouke Moes (BBB) er woensdag voor spek en bonen bij, als de Tweede Kamer over de begroting van zijn ministerie gaat praten. Niemand zal immers nog iets van hem verwachten.

Het kabinet-Schoof wilde bezuinigen op onderwijs, maar de nieuwe minderheidscoalitie (D66, VVD en CDA) gaat deze bezuinigingen terugdraaien. Over die nieuwe uitgaven kan Moes uiteraard maar weinig zeggen.

Toch wordt dit de grote vraag: hoe wil de nieuwe coalitie die bezuinigingen precies terugdraaien? Er is 1,5 miljard euro voor uitgetrokken, maar hoe wordt die verdeeld? Vooral de oppositie zal er meer van willen weten.

Goede kans dat de nieuwe regeringspartijen de kaarten nog even tegen de borst houden. De nieuwe ministersploeg moet immers nog aantreden; die zullen ze wel enige ruimte willen geven om plannen te maken.

Bovendien moet het komende kabinet voor alle plannen steun verwerven bij de oppositie, die vast wensenlijstjes klaar heeft liggen. Het zal duwen en trekken worden met bedragen. Hoe meer de partijen nu al zeggen, hoe lastiger dit gaat worden.

Basisbeurs

Neem alleen al de aangekondigde verhoging van de basisbeurs voor uitwonende studenten. Het betreft ongeveer 200 duizend studenten. Hoe hoger die beurs, hoe minder geld er overblijft voor de rest van het onderwijs en onderzoek.

Het kan flink in de papieren lopen. Stel dat die beurs met 100 euro per maand omhoog gaat, dan kost het in principe 240 miljoen euro per jaar. (Die uitgave zou overigens pas over een paar jaar komen, want de basisbeurs is eigenlijk een lening, die pas wordt kwijtgescholden als de student binnen tien jaar afstudeert.)

Wetenschap

Hoe zal het met de uitgaven aan wetenschappelijk onderzoek gaan? De vorige onderwijsminister van D66, Robbert Dijkgraaf, wilde onder meer beurzen invoeren voor beginnende onderzoekers. Deze beurzen heeft het kabinet-Schoof wegbezuinigd, maar komen ze nu weer terug? Daar hoor je eigenlijk niemand over; de kans lijkt klein. Maar wat komt er dan voor in de plaats?

Ook wordt een belangrijke vraag hoeveel geld het ministerie van Defensie nu precies aan onderzoek en innovatie gaat uitgeven in de komende jaren. En hoe wordt het verdeeld: komt er een speciaal onderzoeksprogramma bij beurzenverstrekker NWO of gaat Defensie het zelf doen?

Zonder geld

De partijen kunnen makkelijker praten over dingen die geen geld kosten. JA21 wil onder meer over de replicatiecrisis in de wetenschap praten: waarom valt wetenschappelijk onderzoek vaak zo moeilijk te herhalen?

Regeringspartij VVD gaat het hospiteerbeleid van studentenhuisvester DUWO aankaarten. Deze huisvester wil het hospiteren bij studentenhuizen op de schop nemen, bijvoorbeeld door een voorselectie van kandidaten te maken waar de huidige bewoners dan uit kunnen kiezen. Dat zou de kansengelijkheid moeten bevorderen. Met name studenten van verenigingen balen ervan: zij willen graag hun eigen huisgenoten kiezen.

Letschert

Zo zullen ook andere partijen hun eigen stokpaardjes berijden. Misschien snijdt de Partij voor de Dieren de vele dierproeven aan en willen de christelijke partijen iets weten over embryo-onderzoek.

Maar het zal toch een beetje vreemd debat zijn. Het wachten is immers op de nieuwe D66-minister van OCW, Rianne Letschert, die ergens in de komende maanden met voorstellen gaat komen.

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.