Zes onderzoekers krijgen hoogste onderscheidingen in wetenschap

| HOP, Josefine van Enk

Zes Nederlandse wetenschappers ontvangen dit jaar de Spinoza- en Stevinpremies van 2,5 miljoen euro. Ze doen onderzoek naar verre planeten, microben, Parkinson, fundamentele fysica, humanitaire rampen en de balans tussen werk en privé. Tot deze zes wetenschappers behoren geen UT'ers.

De premies worden toegekend door wetenschapsfinancier NWO en staan te boek als de ‘Nederlandse Nobelprijzen’.

Vier onderzoekers krijgen de Spinozapremie. Hoogleraar Thea Hilhorst van de Erasmus Universiteit krijgt de onderscheiding voor haar onderzoek naar humanitaire hulp en wederopbouw. Ze is gespecialiseerd in noodsituaties die ontstaan na rampen en gewapende conflicten.

Voedselzekerheid

Corné Pieterse, hoogleraar plant-microbe-interacties aan de Universiteit Utrecht, doet volgens de jury baanbrekend onderzoek en kijkt hoe planten zich verweren tegen ziekten en plagen. Hij levert daarmee een bijdrage aan meer voedselzekerheid voor de almaar groeiende wereldbevolking.

De derde Spinozalaureaat is een ‘pionier in het onderzoek naar planeten die om een andere ster draaien dan onze zon’, schrijft NWO. Ignas Snellen werkt als hoogleraar observationele astrofysica aan de Universiteit Leiden. Hij duidt de sterrenkunde ook voor een breed publiek door het geven van lezingen en mediaoptredens.

Ook Klaas Landsman, hoogleraar mathematische fysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen sleept de premie binnen. Hij doet ‘op een unieke manier’ onderzoek op het grensvlak tussen de wiskunde en de natuurkunde. Dat leidt volgens de jury tot ‘diepe inzichten in de fundamenten, geschiedenis en filosofie van de fysica’. Daarmee zet hij mensen aan het denken over de fundamenten onder ons bestaan.

Stevinpremie

De Stevinpremie werd in 2018 in het leven geroepen om de maatschappelijke impact van wetenschap te waarderen. Eén van de twee premies gaat dit jaar naar de Utrechtse hoogleraar sociologie Tanja van der Lippe. De uitkomsten van haar onderzoek naar een gezonde werk-privébalans maakt ze praktisch inzetbaar en zo levert ze volgens de jury een grote bijdrage aan het welzijn van werknemers.

Bas Bloem, hoogleraar neurologische bewegingsstoornissen aan het Radboud UMC, krijgt de andere Stevinpremie. De jury stelt dat hij wereldwijd de nummer één is op het gebied van de ziekte van Parkinson. Hij is een ‘out-of-the-box-denker’ en werkt onder meer met technologiebedrijven samen om de zorg te verbeteren.

Selectie

Dit jaar werden per premie zo’n 25 onderzoekers voorgedragen bij wetenschapsfinancier NWO. Twee commissies met leden uit verschillende landen en wetenschapsdisciplines kozen de winnaars.

De teller nu op 105 Spinozalaureaten in Nederland en op tien Stevinlaureaten. De premies worden op 5 oktober uitgereikt. Dan maken de winnaars bekend waar ze het geld precies voor willen inzetten.