NWO verdeelt 138 miljoen voor grote telescopen, laboratoria en meer

| HOP, Bas Belleman

Van een laboratorium voor bioveiligheid tot een neutrinodetector onder water: zojuist heeft onderzoeksfinancier NWO 138 miljoen euro toegekend aan tien ‘hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten’.

Het enorme bedrag van 138 miljoen is bestemd voor dure onderzoeksfaciliteiten die een universiteit niet zo makkelijk alleen zou kunnen betalen, maar die wel noodzakelijk zijn voor wetenschappelijke doorbraken. 

Ruimtetelescoop

De hoogste toekenning is 19,5 miljoen euro voor de Nederlandse bijdrage aan de nieuwe ruimtetelescoop Athena, die de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in 2028 wil lanceren. De verwachtingen zijn hooggespannen: “Athena gaat een revolutie teweegbrengen in ons begrip van hoe het heelal is geëvolueerd van een nagenoeg homogene materiesoep tot het zeer gestructureerde heelal dat we vandaag de dag waarnemen.”

Een paar andere toekenningen komen bij dat bedrag in de buurt, zoals de ruim achttien miljoen euro voor The Ruisdael Observatory for atmospheric science. Dit observatorium gaat het weer en de luchtkwaliteit boven Nederland nauwgezet in kaart brengen.

Infectieziekten

Relatief de kleinste toekenning is 4,75 miljoen euro voor een Rotterdams laboratorium voor het bestuderen van gevaarlijke infectieziekten. Dat gaat gebeuren “volgens de strengste internationale eisen” op het gebied van biobeveiliging.

Eigenlijk was er voor deze ronde slechts 108 miljoen euro gereserveerd, maar in het regeerakkoord hebben VVD, CDA, D66 en ChristenUnie afgesproken dat ze meer geld gaan besteden aan wetenschappelijke faciliteiten. Daarom is het budget met dertig miljoen verhoogd.

Van levensbelang

In een persbericht noemt minister Ingrid van Engelshoven (D66) goede onderzoeksfaciliteiten van levensbelang voor wetenschappelijk onderzoek. De faciliteiten werken volgens haar “als een magneet op toptalent”. Ze zouden goed zijn voor de internationale wetenschappelijke positie van Nederland.

Voor investeringen in grootschalige onderzoeksfaciliteiten heeft NWO een zogeheten roadmap gemaakt met 33 faciliteiten die er zouden moeten komen. In deze financieringsronde zijn er voor 21 daarvan daadwerkelijk aanvragen ingediend. Een internationale commissie van deskundigen maakte een eerste selectie van veertien aanvragen, waarvan er na gesprekken met de aanvragers nog vier afvielen.

Lijst van toekenningen:

ATHENA, probing the hot and energetic Universe

Dr. J.W.A. den Herder
SRON - Netherlands Institute for Space Research
Universiteit van Amsterdam
Universiteit Leiden
Radboud Universiteit Nijmegen
Rijksuniversiteit Groningen

€ 19.496.000

EPOS-NL: The Netherlands contribution to the European Plate Observatory System

Prof. dr. M.R. Drury
Universiteit Utrecht
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
Technische Universiteit Delft

€ 12.272.000

BSL3: safe solutions for research into global threats by infectious diseases

Dr. J.M. Fentener van Vlissingen
Erasmus Universiteit Rotterdam – Erasmus Medisch Centrum

€ 4.752.000

The Netherlands Plant Eco-phenotyping Centre (NPEC)

Prof. dr. M.G.M. Aarts
Wageningen University & Research
Universiteit Utrecht

€ 11.281.000

KM3NeT 2.0: Neutrino Science in the Deep Sea

Prof. dr. S.C.M. Bentvelsen
Nikhef
TNO Delft
Rijksuniversiteit Groningen
NIOZ – Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee

€ 12.730.000

Netherlands Electron Microscopy Infrastructure (NEMI)

Prof. dr. J. Klumperman
Universitair Medisch Centrum Utrecht
Universiteit van Amsterdam - Academisch Medisch Centrum
Universiteit Leiden
Universiteit Utrecht
Maastricht University
Rijksuniversiteit Groningen
Leids Universitair Medisch Centrum
Technische universiteit Delft
Universitair Medisch Centrum Groningen
Technische Universiteit Eindhoven

€ 17.275.000

The Ruisdael Observatory for atmospheric science

Prof. dr. ir. H.W.J. Russchenberg

Technische Universiteit Delft
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
Wageningen University & Research
Universiteit Utrecht
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Energieonderzoek Centrum Nederland
Vrije Universiteit Amsterdam
TNO Utrecht
Rijksuniversiteit Groningen

€ 18.196.000

Netherlands X-omics Initiative

Prof. A.J. van Gool
Hubrecht instituut voor Ontwikkelingsbiologie en Stamcelonderzoek
Radboud universitair medisch centrum
Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek zkh
Leids Universitair Medische Centrum
Universiteit Utrecht
Universitair Medische Centrum Utrecht
Universitair Medisch Centrum Groningen
Erasmus Universiteit Rotterdam – Erasmus MC

€ 17.334.000

HFML-FELIX: a unique research infrastructure in the Netherlands

Matter under extreme conditions of intense infrared radiation and high magnetic fields

Dr. B. Redlich
Radboud Universiteit Nijmegen

€ 10.785.000

CLARIAH-PLUS

Prof. dr. A.F. Heerma van Voss
Koninklijke Bibliotheek
Max-Planck-Instituut
Data Archiving and Networked Services
Meertens Instituut
Instituut voor de Nederlandse Taal
Beeld en Geluid
Internationaal Instituut voor Sociale geschiedenis
Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis

€ 13.879.000