De Fellow van IBM Almaden Research sprak gisteren tijdens de eerste bijeenkomst van het nationale onderzoeksprogramma NanoImpuls waarin zeven universiteiten en TNO samenwerken. Eigler stelde dat het belangrijk is om niet in het wildeweg te speculeren over mogelijke revoluties door de nanotechnologie, 'omdat we eenvoudigweg de betekenis nog niet precies weten'. Eigler sprak van een 'NanoLand', een terra incognita waarin we echt niet allerlei vreemde zeemonsters moeten denken. Hij veegde dan ook de vloer aan met de predikers van nano-doomscenario's zoals Michael Crichton in zijn boek Prey. Andere onrealistische verwachtingen worden volgens Eigler louter gevoed door gemakkelijke geldlust: 'Ik denk dat nanotechnologie zich niet snel genoeg zal ontwikkelen om te voldoen aan de verwachtingen van Wall Street. De potenties stagneren', sprak hij relativerend.
De beroemde Amerikaan schetste via een geavanceerde powerpointpresentatie het belang van de nanotechnologie. Hij toonde enkele fundamenteel nieuwe mogelijkheden, zoals het transporteren van informatie met behulp van een kwantumspiegel. 'Door het onderzoek naar structuren op nanoschaal kunnen we mogelijkheden ontdekken om dingen op een wezenlijk andere manier te doen. Let wel, anders, niet beter.'
Na zijn relativerende opmerkingen presenteerden de vier flagships van het NanoImpuls-project zich (NanoFluidics, NanoPhotonics, Spintronics en Instrumentation & Fabrication) met doel, organisatie en inhoud. In totaal is hiervoor een bedrag van 46 miljoen euro beschikbaar, voor zowel onderzoek als het bouwen van cleanroom-
faciliteiten waarbij Twente, Delft en Groningen elkaar technologisch moeten aanvullen.
Als het aan de technologen zelf ligt is NanoImpuls nog maar de eerste fase van een veel groter project, NanoNed geheten. Mesa+ en haar partners hebben onlangs dit veel grotere voorstel, waarbij het zou gaan om 265 miljoen euro, ingediend bij de overheid. Het geld zou uit het ICES-Kis-fonds moeten komen, waar ruim 800 miljoen euro te verdelen is om de kennisinfrastructuur te verbeteren met hoog wetenschappelijk onderzoek met een maatschappelijk impact.
Small world
Op dezelfde locatie als de bijeenkomst van NanoImpuls vond een week eerder ook al een grote nanomeeting plaats: het studentensymposium 'It's a small world' van studieverenigingen Arago (TN) en Alembic (CT). Voor het eerst organiseerden de twee verenigingen gezamenlijk een symposium, daartoe gedreven door de samensmelting van de voormalige faculteiten CT en TN tot TNW. Met bijna driehonderd deelnemers, gelauwerde sprekers, mooie gadgets en een vorstelijke lunch kende het symposiumeen professioneel karakter. De sprekers waren dan ook vol lof evenals dagvoorzitter prof. David Reinhoudt: 'Een mooi voorbeeld van de inzet van studenten', stelde hij tevreden vast. Ook de grote opkomst -met wellicht diverse toekomstige aio's- kon hij wel waarderen.
Erik Lascaris, penningmeester en secretaris van de organisatie: 'Het moest huge worden en dat was het. En iedereen heeft veel van nanotechnologie kunnen proeven'. Zelf was de vijfdejaars technische natuurkunde het meest onder de indruk van het verhaal van dr. Huck uit Cambridge. 'Hij vertelde over een 'graanveldje' met polymeren die je kon laten krimpen door het water wat zuurder te maken. Op die manier is het dus mogelijk om een verandering van pH om te zetten in een beweging.' Alembicbestuurder Sander Reijerkerk: 'Zowel de chemische als de fysische achtergronden van de nanotechnologie kwamen aan de orde. Misschien dat jongerejaars het wat minder goed konden volgen.'
Dat gold in ieder geval niet voor tweedejaars CT-student Willem-Jan van Dijk. 'Het technische gedeelte was goed te behappen. Een jaar geleden was dat absoluut niet het geval geweest'. Positief vond de CT-student dat de sprekers zelf relativerend bezig waren. 'De deskundigen gaven een eerlijk beeld van hun vakgebied. Er moet nog veel onderzocht worden. Misschien vallen de mogelijkheden wel tegen.'
Bram Borkent
De UT-hoogleraren Albert van den Berg (links), Dave Blank en Reinhoudt samen op de plaat met hun gast Eigler.
Het inzetje toont Eigler in zijn jonge(re) jaren, zoals hij ook werd gepresenteerd op de homepage van de UT.
