Het waarom van het menselijk lijden
`Het is geen stuk, geen voorstelling, maar een evenement, waarbij de toeschouwers worden ondergedompeld in passie,' vertelt Jelle Koopmans, de bewerker en vertaler van het project. `Passie' is gebaseerd op een middeleeuws mysteriespel, waarin niet zozeer het bijbelverhaal, maar de strijd tussen goed en kwaad centraal staat. Uit verschillende mysteriespelen is voor deze Concordia-productie een representatief, speelbaar spektakel samengesteld.
De acteurs spelen, spuwen vuur, lopen op stelten en laten zo het verhaal zien waarin God en een deel van zijn engelen met elkaar in onmin raken. De gevallen engelen, duivels dus, dwarsbomen het doel van God: het heil van de mens. Het verhaal is bekend: Lucifer en Satan laten Adam en Eva van die ene vrucht proeven waarvan ze nu juist niet mochten eten. God keert zich teleurgesteld van de mens af en sluit de poorten van het paradijs. Paradoxaal genoeg is de Zoon van God het enige offer dat opweegt tegen het kwaad dat God is aangedaan. Hij zal geboren moeten worden als mens, om als mens te leven, te lijden en te sterven. En alleen hij kan naar de hel afdalen en de zielen van de gestorvenen uit de klauwen van de duivels bevrijden. Natuurlijk zetten de duivels alles op alles om de bevrijding van de mens te verhinderen.
Godfried Beumers: `Theaterstukken en films met het lijden en sterven van Jezus als centraal thema hebben een nogal paradoxale uitwerking op mij: fascinatie èn afkeer. Ze hebben vaak een `geur van verkeerde heiligheid.' Toch herinner ik me er ook een aantal die ik prachtig vond, want daar zag ik mensen van vlees en bloed, met hun passies en gekte, met hun geloof in het onmogelijke.'
Beumers vindt dat veel van die stukken alleen het verhaal van de gebeurtenissen rondom Jezus in die laatste week van zijn leven vertellen. `Zelden werd ik wijzer van de noodzakelijke redenen van zijn komst naar de aarde. En ik moet zeggen dat de christelijke gedachte dat we door zijn kruisdood daadwerkelijk zijn gered, mij nog steeds vreemd is. Ik hoef maar om me heen te kijken en ik zie, hoor en voel iets anders. Maar toch, er was en er is toch steeds mijn fascinatie over het waarom van het menselijk lijden.'
`Passie' is een mythologisch epos over verloren onschuld en boete, over de mens en zijn lot, zijn heil en onheil, en over de eeuwige strijd tussen goed en kwaad. Maar bovenal stelt `Passie' een eeuwenoude vraag: verdient de mens het wel om gered te worden?
Passie, Concordia Productie 2004. Vanaf 18 maart in Concordia. Meer informatie op www.concordia.nl
Martine Hilderink
Julius Visser
