Studenten die het helemaal hebben gehad met de plannen van staatssecretaris Annette Nijs gaan vrijdag 26 maart de Amsterdamse Dam op . Ze zijn tegen selectie aan de poort, tegen collegegelddifferentiatie en tegen het uithollen van het stufi-stelsel. Hoe groot is de actiebereidheid van de UT-student?
`Om nou helemaal naar Amsterdam af te reizen.' Mark Workum (WB) en Jasper Dijkerman (TBK) lopen er niet meteen warm voor. De twee studenten zijn in de Aiesec-kamer in de Bastille bezig met de voorbereidingen voor de Carrièreweek Make a Move. `Drie uur reizen omdat de studiefinanciering met vijftig euro omlaag gaat, dat zou ik niet doen', zegt Mark. Jasper: `Als je in het westen woont, dan ligt dat misschien anders. Maak je er een leuk dagje van.'
Het is niet dat het de heren helemaal koud laat, ze hebben wel degelijk een mening over de plannen. Mark: `Nijs maakt steeds de vergelijking met Amerika: daar zijn studenten bereid veel in hun studie te investeren. Maar moet je eens naar hun startsalarissen kijken. Dat verdient een startende WB'er in Nederland dus echt niet! De analogie met Amerika vind ik nergens op slaan. We hebben in Nederland toch gekozen voor het model van de verzorgingsstaat? Behalve als het om studenten gaat zeker.'
Jasper: `Vroeger was het hier te extreem. Kon je jarenlang studeren en kreeg je alles betaald. Zoals het nu is vind ik het wel prima eigenlijk. Maar ze moeten het niet verder uithollen. Straks heb je alleen nog mensen die in vier jaar keurig klaar zijn en er niks naast hebben gedaan. Zitten ze daar op te wachten dan, in het bedrijfsleven?'
Ook met de selectie aan de poort zijn ze het niet eens. `Het vwo-diploma is toch de selectie? Dan is daar kennelijk iets mis mee', vinden de heren. Collegegelddifferentiatie zien ze niet zitten. `Het zou wel meespelen als de ene opleiding duurder is dan de andere', denkt Jasper. `Je kiest dan eerder voor de goedkope studie.' Mark: `Het werkt elite-onderwijs in de hand en dat kan niet op openbare universiteiten. Daar hebben we in Nederland business-schools en Nijenrode voor.'
`Nijs?' Victor Oude Luttikhuis (TBK) krabt zich eens achter zijn oren. `Nee, die ken ik niet.' Na een kort college over het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP): `Ach, dat interesseert mij allemaal niet. Ik ben toch al bijna klaar met mijn studie.' En wat nou als de studiefinanciering straks gehalveerd wordt? `Dan houd ik 35 euro over. De studiefinanciering is toch al heel laag. Gelukkig heb ik een goedbetaalde bijbaan bij een benzinepomp. Lenen doe ik liever niet.' Maar ja, als de huidige plannen doorgaan, dan komt het daar straks wel op neer. Victor haalt zijn schouders eens op. `Dat zien we dan wel weer.'
`HOOP?' De kersverse bestuurder van de Student Union Dirk Denef is na enig aandringen wel bereid om een reactie te geven, de andere union-leden houden zich op deze vroege woensdagochtend liever gedeisd. `Nee, ik weet niets af van een demonstratie. Als Union gaan we daarvoor ook geen mensen mobiliseren, we zijn geen vakbond. Maar natuurlijk ondersteunen we het idee.'
De WB-student leent zelf niet bij de IB-groep, dat doet hij liever bij zijn ouders. `Ik denk dat we in Nederland nog heel erg aan het idee moeten wennen om in je eigen studie te investeren. Ergens is dat gek, want mensen nemen wel een enorme hypotheek.' Selectie aan de poort vindt de bestuurder een slechte zaak. `Iedereen moet de kans krijgen om te studeren, op een elite-universiteit zoals Oxford zitten we niet te wachten.' Al met al noemt hij de ontwikkelingen zorgwekkend, ook al ligt hij er zelf niet wakker van. `Studenten zijn de afgelopen jaren genoeg gekort.'
Aletha Huisman, die voor UReka in de universiteitsraad zit, is helemaal op de hoogte. `Nijs komt zelfs naar de UT toe op dinsdag 23 maart. Nog voor de demonstratie dus. Ik vind het belangrijker om een inhoudelijke discussie met haar te voeren dan om te gaan demonstreren. Maar UReka zal wel proberen om samen met andere partijen studenten op te roepen om naar Amsterdam te gaan.'
Aletha vindt het zorgelijk dat de bulk van de studenten niet geïnteresseerd is in de plannen. `Deze maatregelen hebben heel veel invloed. Maar de generatie die nu studeert heeft nog weinig last gehad van ingrijpende veranderingen. Ze zitten hier vier jaar en zien het verder wel. Dat merk je aan de opkomst voor verkiezingen.' Ook de vierdejaars BSK-studente vindt selectie aan de poort en collegegelddifferentiatie slechte middelen. `Je moet geen studenten uitsluiten. Straks kunnen alleen rijke studenten bepaalde studies betalen. Een beurzenstelsel zou wel een oplossing kunnen zijn.'
Persoonlijk is Aletha niet zo bang voor een lening. `Ik snap dat het beangstigend kan zijn om een grote schuld op te bouwen, maar bij de IB-groep betaal je geen hoge rente. Bovendien heb je uitzicht op een goede baan.'
Maaike Platvoet en Jannie Benedictus
